Yönetmelikler
 
 
 
 
  Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu İle Koruma Kurulları Yönetmeliği

Resmi Gazetenin
Tarihi: 30.01.1989
Sayısı: 20065

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Yasal Dayanak ve Kısaltmalar
Amaç
Madde 1- Amaç, yurt içinde bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili hizmetlerin, bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere kurulmuş olan Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile koruma kurullarının çalışma kurallarını belirlemektedir.
Yasal Dayanak
Madde 2- Bu yönetmelik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3386 sayılı Kanun ile değişik 51 inci ve 57 inci maddeleri uyarınca düzenlenmiştir.
Kısaltmalar
Madde 3- (8.2.1996 gün ve 22548 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan yönetmelik ile değişik) Bu yönetmelikte geçen;
"Bakanlık", "Kültür Bakanlığı"nı,
"Genel Müdürlük"; "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü"nü,
"Koruma Yüksek Kurulu"; "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu"nu,
"Koruma Kurulu": "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları"nı ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Koruma Yüksek Kurulu ile Koruma Kurullarının Kuruluşu ve Çalışma İlkeleri
Kuruluş
Madde 4- Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ile ilgili olarak, 2863 sayılı Kanunun 8, 10, 20 nci maddeleri ile 3386 sayılı Kanunun 2, 3, 4, 5, 6, 7 nci maddelerinde değinilen görevlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere Bakanlığa bağlı Ankara'da "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu" ile sorumluluk bölgeleri ve merkezleri Bakanlıkça tespit edilecek "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulları" kurulur.
Koruma Yüksek Kurulunun Oluşumu, Üyelik Süresi, Üyeliğin Sona Ermesi
Madde 5- (8.2.1996 gün ve 22548 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma Yüksek Kurulu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen sekiz tabii üye ile altı seçilmiş üyeden oluşur.
Koruma Yüksek Kurulunun tabii üyeler dışındaki altı üyesi koruma kurulu başkanları arasından Kültür Bakanı tarafından belirlenir. Bu üyelerin üyelikleri Bakanlıkça belirlenen süre içinde geçerlidir.
Koruma Yüksek Kurulunun tabii üyelerinin üyelikleri, kurumlarındaki görevleri süresince devam eder. Tabii üyelerin kanuni izin, geçici görev, görevden uzaklaştırma vs. nedenleriyle kurumlarındaki görevlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine vekalet edenler katılırlar.
Koruma Yüksek Kurulunun Görevleri
Madde 6- (9.5.2000 gün ve 24044 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma ve Yüksek Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır.
a) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve restorasyonuyla ilgili işlerde uygulanacak ilkeleri belirlemek,
b) Koruma kurulları arasında gerekli koordinasyonu sağlamak,
c) Uygulamada doğan genel sorunları değerlendirerek görüş vermek suretiyle Bakanlığa yardımcı olmak;
1- Koruma kurullarınca alınan kararlar nedeniyle uygulamada doğan genel sorunları değerlendirerek görüş vermek,
2- 21/7/1983 tarih ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve diğer mevzuatla koruma altına alınan alanlardaki uygulamada doğan veya doğabilecek genel sorunları değerlendirerek görüş vermek,
Koruma Yüksek Kurulunun Çalışma Şekli
Madde 7- (8.2.1996 gün ve 22548 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma Yüksek Kurulu yılda en az iki defa toplanır. Bakanlık gerekli gördüğünde kurulu olağanüstü toplantıya çağırır.
Koruma Yüksek Kurulunun toplantı gündemi Genel Müdürlükçe hazırlanır.
Koruma Yüksek Kurulu salt çoğunlukla toplanır, toplantıya katılan üyelerin en az dörtte üçünün oyları ile karar verilir.
Gündemdeki konu ile kişisel veya birinci derecede hısımları açısından ilişkisi veya çıkarı olan üye, bu konunun değerlendirilmesi sırasında Koruma Yüksek Kurulu toplantısına katılamaz ve oy kullanamaz.
Koruma Kurullarının Oluşumu, Başkanlık Seçimi, Üyelik Süresi, Üyeliğin Sona Ermesi
Madde 8- (9.5.2000 gün ve 24044 sayılı, 03.10.2002 gün ve 24895 sayılı Resmi Gazetelerde yayımlanan yönetmelikler ile değişik) Koruma kurulları aşağıda belirtilen üyelerden oluşur.
a) Arkeoloji, sanat tarihi, müzecilik, mimari ve şehir plancılığı konularında uzmanlaşmış kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek üç temsilci.
Bakanlıkda fiilen çalışmakta olan personel üye seçilemez. Seçilecek üyenin, halen Yükseköğretim Kurumlarının arkeoloji, sanat tarihi, mimari ve şehircilik dallarında öğretim üyesi veya emekli olmuş öğretim üyesi olması tercih edilir.
b) Yükseköğretim Kurulunca kurumlarının arkeoloji, sanat tarihi, mimarlık, şehircilik bilim dallarında, aynı daldan olmamak üzere seçilecek iki öğretim üyesi.
c) Görüşülecek konu, belediye sınırları içinde ise ilgili belediye başkanı veya teknik temsilcisi, dışında ise; ilgili valilikçe seçilecek teknik temsilci.
d) Görüşülecek konu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile ilgili ise Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünden iki teknik temsilci.
e) Görüşülecek konu, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgili ise, Vakıflar Bölge Müdürü veya teknik temsilci.
f) Görüşülecek konu, Orman Genel Müdürlüğü ile ilgili ise konuyla ilgili teknik temsilci.
Koruma kurullarındaki tabii üyelerin üyelikleri kurumlarındaki görevleri süresince devam eder.
Koruma kurullarının Yükseköğretim Kurulunca seçilen üyelerinin üyelikleri beş yıl sürelidir. Bu üyeler iki dönemi aşmamak şartıyla yeniden seçilebilirler. Koruma kurullarının Bakanlıkça seçilen üyelerin üyelikleri Yükseköğretim Kurulunca seçilen üyeler gibi beş yıl sürelidir. Bu üyeler iki dönemi aşmamak şartıyla yeniden seçilebilirler.
Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurulları üyeleri Bakanın lüzum görmesi halinde kurumlarınca değiştirilebilir.
Üyelikleri sona eren, ölüm ve istifa nedenleri yanısıra ilgili kurumlarca onaylı belgelerle kanıtlanan görev ve hastalık nedeniyle toplantıya katılamama durumları hariç, bir yıl içinde koruma kurulunun dört toplantısına katılmayan veya bir yıldan fazla süreyle yurt dışına giden koruma kurulu üyelerinin yerine yeni üye seçilir.
Üyelikleri süresince koruma kurulunun görev ve yetki alanına giren konularda koruma kurulu üyeleri, doğrudan veya dolayısıyla taraf olamazlar, bu konularda hiçbir menfaat sağlayamazlar, aksine davranan üyelerin yerine yeni üye seçilir.
Koruma kurulu başkanı ve başkan yardımcısı birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen beş temsilci üyenin katıldığı bir toplantıda, üyeler arasından kurulca seçilir. Koruma kurulundaki temsilci üyelerin yarıdan fazlasının değişmesi halinde başkan ve başkan yardımcısı seçimi yenilenir. Başkanın yokluğunda, kurula başkan yardımcısı başkanlık yapar.
Yukarıdaki fıkra uyarınca başkan ve başkan yardımcısının seçilemediği hallerde en az üç tabii üye olmak koşulu ile yapılan ilk toplantıda, başkan ve başkan yardımcısı katılanlar arasından geçici olarak seçilir. Birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen beş temsilci üye ile yapacağı ilk toplantıda geçici olarak seçilen başkan ve başkan yardımcılığı kalkar.
Koruma Kurullarının Görevleri
Madde 9- Koruma Kurullarının, Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları doğrultusunda olmak kaydıyla görevleri aşağıda gösterilmiştir;
a) Bakanlıkça tespit edilen veya ettirilen, korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ile Vakıflar Genel Müdürlüğünce tespit edilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının tescilini yapmak;
b) Korunması gerekli kültür varlıklarını gruplandırılmasını yapmak;
c) Sit alanlarının, tescilinden itibaren bir ay içinde geçiş dönemi yapı şartlarını belirlemek,
d) Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü değişikliklerini inceleyip onamak,
e) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının koruma alanlarının tespiti yapmak,
f) Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından özelliklerini kaybetmiş olanların tescil kaydını kaldırmak,
g) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve bunların koruma alanlarının kullanılmaları, kullanma şeklinin değiştirilmeleri ile bu alanlar içinde inşaat ve tesisat yapılıp yapılmayacağı konusunda karar almak,
h) Naklinde zorunluluk bulunan korunması gerekli kültür varlıklarının uygulamaya yönelik işlemleri hakkında görüş vermek,
i) Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı parsellerinde, taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetlerine tesir etmeyecek şekilde ayrılma ve birleştirilmelerine ilişkin karar almak.
Koruma Kurullarının Çalışma Şekli
Madde 10- (9.5.2000 gün ve 24044 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Ankara, İstanbul, İzmir Koruma Kurulları ayda 8 kez toplanır. Bunların dışındaki koruma kurulları ayda 4 kez toplanır. Görüşülecek dosya sayısı gözönüne alınarak birikime neden olmayacak şekilde toplantı sayısı 6 ya çıkarılır. Gerektiğinde olağanüstü toplantılar da yapılır. Toplantı günleri ve gündemleri koruma kurulu büro müdürlüğünce belirlenir. Kurul üyelerine toplantı çağrısı yapılır.
Koruma kurulları salt çoğunlukla toplanır. Kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır. Alınan kararlar gerekçeli olarak yazılır.
Koruma kurulunca alınmakta olan kararın mevzuatla çelişmesi halinde koruma kurulu büro müdürü kurula gerekli uyarıları yapar. Uyarılar dikkate alınmadan karar oluşturulursa, koruma kurulu büro müdürlüğünce karar dağıtımı yapılmadan, durum belgeleriyle birlikte Genel Müdürlüğe iletilerek görüş istenir.
Koruma kurulu kararları karşı İdari Yargıda açılan davalarda gerek görülmesi halinde savunmalara esas olacak ayrıntılı görüş ve gerekçe kurul üyelerince hazırlanır.
Koruma kurulları toplantılarına ilgili müze müdürü veya uzmanı, rölöve ve anıtlar müdürlüğünü ilgilendiren konularda ise ilgili rölöve ve anıtlar müdürü oy hakkı olmamak kaydıyla danışman olarak çağrılır.
Gerek görülmesi halinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarından oy hakkı olmaksızın görüş alınmak üzere uzman çağrılabilir.
Gündemdeki konu ile kişisel ve birince derece hısımları açısından ilişkisi veya çıkarı olan üye, bu konunun değerlendirilmesi sırasında koruma kurulunun toplantısına katılamaz ve oy kullanamaz.
Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Kurullarında Komisyon Kurulması
Madde 11- (8.2.1996 gün ve 22548 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma Yüksek Kurulu veya Koruma Kurulları çalışmalarını kolaylaştırmak için, gündemindeki konuları aralarında seçecekleri komisyonlara verip, Kurula aydınlatıcı bilgilerin toplanmasına ve gerektiğinde bazı konuları bunlar aracılığı ile yerinde incelemeye karar verebilir.
Komisyonun görüşleri rapor halinde hazırlanır. Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanır. Komisyon raporu koruma kurulu büro müdürlüğü arşivinde saklanır.
Müzakerenin Tekrarlanması
Madde 12- Koruma kurullarının toplantılarında konular gündeme uygun şekilde görüşülür ve karara bağlanır. Ancak aynı toplantıda konunun 2 inci defa görüşülmesi müzakerenin tekrarlanması yolu ile yapılır. Müzakerenin tekrarlanması önerisi, toplantı süresi sonuna kadar üyelerden birinin isteği ve kurulun kararı ile gündeme alınabilir ve görüşme tekrarlanabilir.
Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Kurullarınca Alınan Kararlar ve Dağıtımı
Madde 13- Gündem gereği konularla ilgili Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurulları tarafından alınacak kararlar toplantı sonunda başkan ve üyelerce imzalanır.
Alınan kararlar yazışma usullerine göre ilgili yerlere dağıtılırlar.
Kararlara Uymaz Zorunluluğu
Madde 14- (9.5.2000 gün ve 24044 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurulları kararları kesindir.
Koruma kurum ve kuruluşları (belediyeler dahil) ile gerçek ve tüzel kişiler, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurullarının kararlarına uymak zorundadırlar.
Koruma Yüksek Kurulu ve koruma kurulları kararlarına karşı İdari Yargıya süresi içinde itiraz edilebilir.
Bu tür kararlara karşı açılan davalarda, İdari Yargı mercilerince iptal veya yürütmenin durdurulması kararı verilmedikçe koruma kurulları başvuruları değerlendirebilir.
Kurul Üyelerinin Yolluk, Gündelikleri ve Huzur Hakkı
Madde 15- (9.5.2000 gün ve 24044 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma kurulu üyelerinin kurul toplantıları için yapacakları seyahatlerin yol giderleri ve gündelikleri; üyelerden, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 3386 sayılı Kanunla değişik 58 inci maddesinin (a) ve (b) fıkrasında belirtilenlerinin Bakanlıkça, (c), (d), (e) ve (f) fıkralarında belirtilenlerinki ise mensup oldukları kurumlarınca ödenir.
Koruma Yüksek Kurulu üyeleri ile koruma kurulu üyelerine Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak, Bakanlıkça tespit edilecek miktarda huzur hakkı ödenir.
Kurullarda değerlendirilecek konuların incelenmesi amacıyla mahallinde çalışma gerçekleştirecek Bakanlık uzmanları ile incelenmesine ihtiyaç duyulan kurul üyeleri ve diğer uzmanlarına gündelikleri ve yollukları 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında başvuru sahipleri tarafından ödenir.
Sözlü veya Yazılı Açıklamada Bulunma
Madde 16- Kurulların görevleri ile ilgili konularda Kültür Bakanının yetkili kılacağı görevli hariç, üyeler kurul çalışmaları ve kararları hakkında basına veya başka kişi ve kuruluşlara sözlü ve yazılı açıklamada bulunamaz.
Koruma Yüksek Kurulu ve Koruma Kurullarının Büro ve Raportörlük Hizmetleri
Madde 17- (8.2.1996 gün ve 22548 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Koruma ve Yüksek Kurulunun büro ve raportörlük hizmetleri Genel Müdürlükçe yürütülür.
Koruma Kurullarının büro ve raportörlük hizmetleri Genel Müdürlüğe bağlı koruma kurulu büro müdürlüklerince yürütülür.
Koruma Kurullarında değerlendirilecek konular için, başvurular ilgili koruma kurulu büro müdürlüklerine yapılır.
Koruma kurullarına yapılan bu başvurular üzerine; konunun kapsamında giren en az iki uzmandan oluşan komisyonlarca konular mahallinde incelenir.
Yapılan bu inceleme sonucu hazırlanan rapor ve diğer belgeler değerlendirilmek üzere koruma kurullarına sunulur.
Konuların koruma kurullarında değerlendirilmesi sonucu alınan kararlar, yazışma usulüne göre Koruma Kurulu Büro Müdürlüklerince dağıtılır.
Koruma Kurullarına verilen, kurullarca incelenip karara bağlanan proje belgeler mühürlerin, imzalanır.
Dosyalar konu, kültür varlığı, semt vs. hususlar dikkate alınarak hazırlanacak arşiv yönergesine göre tasnif edilir ve arşivlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler, Yürürlük ve Yürütme
Kaldırılan Hükümler
Madde 18- 16 Şubat 1984 gün ve 18314 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu ile Bölge Kurulları Yönetmeliği" yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 19- (8.2.1996 gün ve 22548 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin son fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- (03.10.2002 gün ve 24895 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte Bakanlıkça seçilmiş olup, görevini sürdürmekte olan koruma kurulu üyelerinden; bu Yönetmelik kapsamında görev süreleri dolan üyeler ile ilgili işlemler üç ay içinde, görev süreleri dolmayan koruma kurulu üyelerinin ise görev süreleri dolduğunda bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Yürürlük
Madde 20- Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 21- Yönetmelik hükümlerini Kültür Bakanı yürütür.
Kültür ve Tabiat Varlıklarıyla İlgili Olarak Yapılacak Araştırma, Sondaj ve Kazılar Hakkında Yönetmelik
Resmi Gazete 10 Ağustos 1984 - Sayı : 18485
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na tabi taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını meydana çıkarmak üzere araştırma, sondaj ve kazı yapılması için izin verilmesine, elde edilecek varlıkların muhafaza şartlarına, eserler üzerinde araştırma yapılmasına, ilgililerin görev, yetki, sorumluluk ve hakları ile giderlerine ait esasları belirlemektir.
Dayanak
Madde 2- Bu yönetmelik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 35-49 uncu maddelerinin amir hükümleri doğrultusunda hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu yönetmelikte geçen :
"Sondaj ve Kazı"; taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının ortaya çıkarılması için bilimsel metodlarla toprak ve su altındaki tabii, tarihi ve arkeolojik alanlarda yapılan çalışmaları,
"Araştırma"; kültür ve tabiatla ilgili herhangi bir meseleyi tahkik, tahlil ve teşhis etmek için müzelerde veya kazı yapmaksızın toprak üstünde, su altında yapılan çalışmaları,
ifade eder.
Kısaltmalar
Madde 4- Bu yönetmelikte geçen :
"Bakanlık"; Kültür Bakanlığı'nı,
"Müze"; Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü ne bağlı müzeleri,
ifade eder.
Sondaj ve Kazı Yapacaklarda Aranan Nitelikler
Madde 5- Sondaj ve kazı yapmak isteyen Türk ve yabancılarda;
a) Sondaj ve kazı yapılmak istenen yerin oluşumu ve kültürleriyle ilgili bilim dallarında uzman olduklarının belgelendirilmesi,
b) Bu dallarda, bir üniversite veya yüksek okulun öğretim üyesi ya da bu konu ile ilgili bir bilimsel kuruluş yetkili elemanı olmaları,
c) Bilimsel sondaj ve kazıda yeterli tecrübeye sahip bulunmaları,
d) Çalıştıkları bilim dallarında yayınlanmış eserlerinin bulunması,
e) Sondaj ve kazı yapmada sakıncalı durumlarının bulunmaması,
f) Bağlı bulundukları kurumlarınca resmen tavsiye edilmeleri,
g) Yapacakları sondaj ve kazı çalışmaları için bağlı bulundukları kurumlarınca yeterli ödeneğin sağlandığının yazıyla taahhüt edilmesi,
şartları aranır.
İzin İçin Müracaat
Madde 6- Sondaj veya kazı yapmak isteyenler, kazının yapılacağı yeri, kazı programını ve çalışmaya katılacak üyelerin kimliklerini kapsayan bir yazıyla Bakanlığa başvururlar.
Yabancı heyetler müracaatlarını dış temsilciliklerimiz aracılığıyla yaparlar. Dışişleri Bakanlığı kendi görüşü ile birlikte başvuruyu Bakanlığa iletir.
Araştırmacılar da müracaatlarını bu maddede belirtilen esaslara göre yaparlar.
İzin
Madde 7- Müracaatı alan Bakanlık, sondaj kazı ve araştırma yapılmak istenen yerin Bakanlık adına saklı tutulan yerlerden olup olmadığını, izin verilmesinde yara görülüp görülmediğini inceler.
Sondaj ve kazı izni verilmesi uygun görüldüğü takdirde gereken işlemler tamamlanarak dosya Bakanlar kurulu Kararı alınmak üzere Başbakanlığa gönderilir.
Bakanlık elemanları veya Bakanlıkça görevlendirilecek Türk bilim adamları tarafından yapılacak sondaj ve kazıları Bakanlıkça karara bağlanır.
Türk ve yabancı kişi, heyet veya kurumlarca yapılacak araştırmalara Bakanlıkça izin verilir.
Kazı ve sondaj ruhsatnameleri ile araştırma izni bir yıl için geçerlidir.
Madde 8- Her sondaj ve kazı bir başkanının sorumluluğu altında yürütülür. Birden fazla kişinin katıldığı araştırmalar da aynı şekilde bir başkanın sorumluluğu altında yapılır.
Sondaj ve Kazının Yapılması
Madde 9- Sondaj veya kazıda aşağıdaki esaslara uyulması zorunludur.
a) Sondaj ve kazı bilimsel metodlara göre yapılır.
b) Kazı heyetleri, izin verilen saha dışında bilimsel çalışma yapamazlar.
c) Kazı çukurları Bakanlığın izni olmadan kapatılıp, doldurulamaz.
ç) Kazı sırasında çıkan önemli mimari yapı kalıntılarının kaldırılması Bakanlığın iznine bağlıdır.
d) Bakanlıkça, kazı heyetinden gerektiğinde kazı alanını tabii varlığını koruyacak şekilde bir kazı sistemi uygulanması istenir.
e) kazılarda ortaya çıkan kültür varlıklarının bakım onarımları için gerekli eleman ile araç gereçler kazı heyetleri tarafından sağlanır.
f) Kazı başkanı, kazıda çıkan taşınır ve taşınmaz her türlü kültür varlığı hakkında Bakanlık temsilcisi veya uzmanına gerekli bilgileri verir.
g) Kazı başkanı, kazıda çıkan her türlü buluntuyu, bu buluntuların toplandığı eski eser deposunu, Bakanlık temsilcisi veya uzmanın, Bakanlık Müfettişi ve Bakanlık yetkililerinin tetkikine ve denetimine müsaade etmek zorundadır.
h) Kazı sonunda, kazıda meydana çıkarılan taşınır kültür varlıklarının Bakanlıkça gösterilecek müzeye nakil masrafları kazı başkanlığınca karşılanır.
ı) Kazıda çıkan buluntular, ilgili müzeye teslim edilirken kazı envanteri esas alınır. Envanter ve etütlük buluntu listesi, teslim tutanakları, Bakanlık temsilcisi veya uzmanı, kazı başkanı ve müze yetkililerince birlikte imzalanır. Bu belgelerin birer örneği son rapor ekinde, temsilci veya uzman tarafından Bakanlığa gönderilir.
i) Kazı evlerinde çalışma mevsimi sonunda müzelik değerde kültür varlığı bırakılamaz. Kazıda çıkarılan kültür varlıkları, her ne surette olursa olsun, Bakanlığın izni olmadan Devlet Müzeleri dışında bir yerde bulundurulamaz.
j) Her kazı mevsimi sonunda en geç üç ay içinde kazı başkanı kazıda çıkan envanterlik buluntuların birer fotoğrafını, mimari eserlerin birer planını kazı sonuçlarını belirten bilimsel raporuna ekleyerek Bakanlığa gönderir.
k) Kazıda kullanılmak üzere gümrük vergisinden muaf olarak geçici bir süre için Türkiye'ye ithal edilen malzemeler süresi içinde yurt dışına çıkarılmadığı takdirde bundan doğacak her türlü vergi, resim, ceza ve gecikme zamları kazı başkanı tarafından ödenir.
l) Bakanlığın tahsis ettiği ödenek ile alınan kazı malzemesinin tasdikli bir listesi kazı başkanlığınca Bakanlığa verilir. Bu malzeme için ayrı bir demirbaş eşya esas kayıt defteri tutulur.
m) Bakanlık elemanları dışında kazı yapan Türk ve yabancı heyetlerin çalışmaları ile ilgili her türlü prim vergi ve harçların ödenmesinden kazı başkanları sorumludur.
n) Kazı sondaj ve araştırma izinlerinin 2863 sayılı kanunun 40 ıncı maddesine göre yenilenmesi için gerekli müracaat her yıl en geç Aralık ayı sonuna kadar yapılır.
o) Bakanlıkça kazı için verilen ödeneklerin harcama belgeleri ile diğer kaynaklardan temin edilen ödenek miktarları kazının bitiş tarihinden en geç bir ay içinde kazı başkanı tarafından Bakanlığa gönderilir.
Araştırmanın Yapılması
Madde 10- Yüzey araştırmalarında araştırma heyetleri izin verilen saha dışında araştırma yapamazlar.
Araştırma sırasında yüzeyde bulunan taşınır kültür varlıkları, envanter listesi ile bölgedeki müzeye teslim edilir.
Müzelerde yapılacak araştırmalarda, müzenin belirleyeceği şartlara uyulur. Bu şartlar belirlenirken zaman tespiti, yayınlama hakkı, müzenin ziyaret düzeni, varlıkların emniyeti ve sağlığı gibi hususlar dikkate alınır.
Araştırma sonuçlarını kapsayan yayından iki nüshası ilgili müzeye verilir. Bu nüshası müzece Bakanlığa gönderilir.
Sondaj, Kazı ve Araştırma Yapanlara Tanınan Haklar
Madde 11- Sondaj, kazı ve araştırma ile ilgili her türlü bilimsel yayım hakkı 2863 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinde belirtilen süreler içerisinde olmak şartıyla 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri gereğince kazı ve araştırma başkanlarına aittir.
Madde 12- Kazı ve araştırma başkanları Kültür Varlıklarına zarar vermemek ve ticari amaçlarda kullanmamak şartı ile kazı ve araştırmada bulunan Kültür Varlıkları üzerinde mulaj, diapozitif, fotoğraf ve film alma gibi her türlü bilimsel çalışma hakkına sahiptir.
Madde 13- Kazı başkanlarının veya başkanların yetki verdiği şahısların kazıda bulunan ve müzeye teslim edilen Kültür Varlıkları üzerinde yapacakları bilimsel çalışmalarda müze idarelerince gerekli kolaylıklar sağlanır.
Madde 14- Kazı heyetleri kazı yeri ve kazı yerindeki sabit tesisler ile bunlar içindeki her türlü malzemelerin korunması için yeteri kadar bekçi görevlendirirler.
Bu bekçilerin tayini ilgili Müze Müdürlüğünün uygun görüşü ile kazı başkanı tarafından yapılır.
Görevlendirilecek bekçiler kazı mevsimi dışında İl İdaresi Kanununa tabi olmak üzere o yerin bağlı olduğu müze idaresine karşı sorumludur.
Madde 15- Bakanlıkça finanse edilen kazılar dışında, bekçilerin ücret ve masraflarını, kazı yerinin eski haline getirilmesinin gerektirdiği giderleri karşılamak, kazı sırasında meydana gelebilecek zararları tazmin ve bunlarla ilgili giderler için, ruhsat verme veya süre uzatma sırasında, miktarı her yıl Bakanlıkça belirlenecek meblağ kazı sahiplerinden tahsil edilerek kazı yerine en yakın müze adına emaneten mal sandığına yatırılır.
Madde 16- Kazı başkanınca bu yönetmelikte görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde, sonraki yıllara ait ruhsat veya süre uzatımı isteği kabul olunamaz.
Araştırma Sondaj ve Kazılarda Görevlendirilenler
Madde 17- 2863 sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereğince yabancı heyet ve kurumlar tarafından yapılan araştırma, kazı ve sondajlarda Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü uzmanlarından bir veya birkaç temsilci görevlendirilir. Türk Heyet ve kurumlarınca yapılan araştırma kazı ve sondajlara Bakanlık adına yetkili bir uzman görevlendirilir.
Birden fazla temsilci görevlendirildiği hallerde, Bakanlıkça seçilecek biri temsilci, diğeri veya diğerleri temsilci yardımcılığı görevini yaparlar.
Temsilcilerin Nitelikleri
Madde 18- Temsilcilerin seçiminde;
a) Görevlendirilecekleri kazı veya araştırma ile ilgili bilim dalında uzman olmaları,
b) Yabancı bilim heyetlerinin yaptıkları kazı veya araştırmalarda görevlendirilen temsilcilerin yaşayan batı dillerinden birini bilmeleri,
c) Bakanlıkça yapılan "Hizmet İçi Eğitim Semineri" ni başarı ile tamamlamış olmaları,
dikkate alınır.
Uzmanların Nitelikleri
Madde 19- Uzmanların seçiminde :
a) Görevlendirilecekleri kazı ve araştırma ile ilgili bilim dalında uzman olmaları,
b) Bakanlıkça yapılan "Meslek İçi Eğitim Semineri" ni başarı ile tamamlamış olmaları dikkate alınır.
Madde 20- Temsilcilerin veya uzmanların kazıdaki görev ve yetkileri :
a) Araştırmaya veya kazıya birden fazla temsilci verildiği takdirde temsilci yardımcıları temsilcinin hazırlayacağı iş bölümüne göre görev yaparlar. Görevde sorumluluk eşittir.
b) Temsilci ya da uzman kazının başlangıcında ve ondan sonra gelen her onbeş günde bir hazırlayacağı raporu Bakanlığa gönderir. Kazı başlangıç raporunda kazı yerinin bağlı olduğu il, ilçe, bucak ve köy, kazı yerinin açık posta adresi, kazı yerine en kolay hangi yol ve vasıta ile gidilebileceği, kazının başlama tarihi, heyet üyeleri ve işçi sayısı belirtilir. 15 günlük raporlarda kazıda elde edilen bilimsel sonuçlar kazı heyetine yeniden katılan veya heyetten ayrılan üyeler, değişen işçi sayıları bildirilir.
c) Son raporlarda, o mevsim yapılan kazının sonuçları, envantere geçen eserlerle etütlük eserlerin sayısı, kazının kapanış tarihi, kazı yerinde çıkan ve korunması gerekli mimari kalıntılar hakkında etraflı bilgi verilir ve hazırlanan rapora eserlerin ilgili müzelere teslim tutanağının bir örneği ile bir nüsha eski eser envanteri ve etütlük eser listesi eklenir.
d) Bakanlık temsilcisi veya uzman, kazıda çıkan taşınabilir müzelik değerdeki varlıkları Bakanlıkça verilen envanter fişlerine iki nüsha olarak kaydeder.
e) Kazıda çıkan eserlerin müzeye tesliminde kazı envanter kayıtları esas alınır. Envanter ve teslim tutanağı kazı başkanı, temsilci veya uzman ve müze yetkililerince birlikte imzalanır. İki nüsha olarak düzenlenen envanter ve etütlük eser listelerinin birer nüshası ilgili müzeye teslim edilir.
f) Temsilci veya uzman gerektiğinde Bakanlıkça verilecek diğer görevleri de yerine getirir.
g) Temsilci veya uzman Bakanlığın izni olmadan kazı alanından ayrılamaz. Kazı heyeti bilimsel bir geziye çıktığı zaman bu geziye temsilci de katılır. Ancak kazı heyetinin bir kısmı kazı yerinde kalırsa temsilci geziye katılamaz. Birden fazla temsilci bulunan yerlerde, içlerinden biri kazı yerinde kalır. Diğeri geziye katılır.
h) Temsilci ya da uzman gerekli gördüğü ve sakıncalı bulduğu hallerde bazı işçilerin çalışmamasını kazı başkanından isteyebilirler.
Madde 21- Yabancı kurum ve heyetlerce yapılan araştırma, kazı ve sondajlarda görevlendirilen Bakanlık temsilcilerinin yevmiye, yol masrafı, temsil ödeneği ve sualtı dalış tazminatı kazı başkanlarından peşinen tahsil edilip bir Devlet Bankasına yatırılan paradan ödenir. Temsil ödeneğinin miktarı her yıl Bakanlıkça tayin edilir.
Kaldırılan Hükümler
Madde 22- 19 Ağustos 1973 gün ve 14630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Eski Eserler Sondaj ve Kazı Yönetmeliği" ile 13 Haziran 1979 gün ve 16665 sayılı resmi Gazete'de yayımlanan "Eski Eserler Sondaj ve Kazı Yönetmeliği'nin 5 inci maddesine bir fıkra eklenmesine ilişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 23- 832 sayılı Kanunun 105 inci maddesi uyarınca hakkında Sayıştay'ın olumlu görüşü alınmış bulunan bu yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 24- Bu yönetmeliği Kültür Bakanı yürütür.

KORUNMASI GEREKLİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ TESPİT VE TESCİLİ HAKKINDA YÖNETMELİK
(19.8.1989 tarihli ve 20257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 1. Maddesi ile değişik adı)

Resmi Gazetenin
Tarihi: 10.12.1987
Sayısı: 19660
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç ve kapsam
Madde 1- (19.8.1989 tarihli ve 20257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. Maddesi ile değişik şekli) Bu Yönetmelik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 3 üncü maddesinde tarif olunan ve 6 ncı maddesinde belirtilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tespit ve tescili ile, bu Kanunu değiştiren 3386 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde belirtilen araştırma, kazı ve sondaj yapılan alanların korunması ve değerlendirilmesi ile ilgili usulleri, esasları ve kıstasları kapsar.
Dayanak
Madde 2- (19/8/1989 tarihli ve 20257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 3. Maddesi ile değişik şekli) Bu yönetmelik 21/7/1983 tarih ve 2863 sayılı Kanunun 17/6/1987 tarih ve 3386 sayılı Kanunla değişik 7 ve 10 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Kısaltma ve tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen kısaltma ve tanımlar şunlardır:
a) Kısaltmalar:
"Bakanlık" tabiri; Kültür ve Turizm Bakanlığı'nı,
"Koruma Yüksek Kurulu"; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunu,
"Koruma Kurulu"; Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunu, ifade eder.
b) Tanımlar:
"Taşınmaz kültür varlıkları": tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan yer üstünde, yer altında veya su altındaki korunması gerekli taşınmaz varlıkları,
"Taşınmaz tabiat varlıkları": jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup, ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan taşınmazları,
"Kentsel sit": mimari, mahalli, tarihsel, estetik ve sanat özelliği bulunan ve birarada bulunmaları sebebiyle teker teker taşıdıkları kıymetten daha fazla kıymeti olan, kültürel ve tabii çevre elemanlarının (yapılar, bahçeler, bitki örtüleri, yerleşim dokuları, duvarlar) birlikte bulundukları alanları,
"Tarihi sit": önemli tarihi olayların cereyan ettiği ve bu sebeple korunması gerekli yerleri,
"Arkeolojik sit": antik bir yerleşmenin veya eski bir medeniyetin kalıntılarının bulunduğu yer veya su altında bilinen veya meydana çıkarılan korunması gerekli alanları,
"Tabii sit": ilginç özellik ve güzelliklere sahip olan ve ender bulunan korunması gerekli alanları ve taşınmaz tabiat varlıklarını,
"Tespit": 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 3 üncü maddesinde tarif edilen ve 6 ncı maddesinde belirtilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bu yönetmelikte belirtilen usuller, esaslar ve kıstaslar doğrultusunda teknik bir çalışma ile değerlendirilerek belgelendirilmesini,
"Tespit ekibi": tespit çalışmalarını yapmak üzere, yapılacak çalışmanın konusu, çalışmaya esas teşkil eden varlıkların nitelikleri ve yerine göre Bakanlıkça ve gerektiğinde diğer ilgili kurum ve kuruluşların uzmanlarından veya Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün kendi uzmanlarından veya Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün kendi uzmanlarından 2 kişiden az olmamak üzere kurulacak ekibi,
"Tescil": taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarından korunması gerekli olanlarının koruma kurulu kararıyla belirlenmesini, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Esas Hükümler
Tespitlerde değerlendirme kıstasları
Madde 4- Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarından korunması gereklilerinin tespitinde aşağıdaki hususlar gözönünde bulundurulur:
a) Korunması gerekli tabiat varlıkları ile, 19 uncu yüzyıl sonuna kadar yapılmış taşınmazlardan olması,
b) 19 uncu yüzyıl sonundan sonra yapılmış olmasına rağmen önem ve özellikleri bakımından korunmasına gerek görülmesi,
c) Taşınmazların sit alanı içinde bulunması,
d) Taşınmazın milli tarihimizdeki önemleri sebebiyle zaman unsuru ve tescil söz konusu olmaksızın Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda büyük tarihi olaylara sahne olmuş binalar ve tespit edilecek alanlar ile Mustafa Kemal Atatürk tarafından kullanılmış evlerden olması,
e) Taşınmaz tabiat varlıklarının ender bulunan değişik özelliklere sahip olması,
f) Tek yapılar için; taşınmazın sanat değeri, mimari, tarihi, estetik, mahalli, arkeolojik değerler kapsamı içinde; strüktürel, dekoratif, yapısal durum, malzeme, yapım teknolojisi, şekil bakımından özellik arzetmesi,
g) Kentsel sit'ler için; korunması gerekli kültür varlığı özelliği gösteren tek yapıların yoğunluk, mimari, tarihi bütünlük göstermesi,
h) Arkeolojik sit'ler için; yazılı bilgi, sathi kalıntılar, bilimsel araştırmalar, çevresel gözlemler, ekolojik gözlemler, bilimsel tahmin ve topografik yapı yönlerinden niteliklere sahip olması,
i) Tabii sit'ler için; bilimsel araştırma, jeolojik yapı, çevresel gözlemler, ekolojik gözlemler ve topografik yapı hususlarında özellikleri bulunması,
j) Tarihi sit'ler için; yazılı bilgi ve tarihi araştırmalar sonucun
da önemli tarihi olayların cereyan ettiği hususunun sabit olması.
Tespit sonucu düzenlenecek belgeler
Madde 5- Yapılan tespitler sonucunda tescile esas olmak üzere aşağıdaki belgeler düzenlenir:
1- Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tescili için gerekli bilgileri havi Tespit Fişi,
2- Tanıtmaya yeterli fotoğraflar,
a) Tek yapılar için; Taşınmazı içten, dıştan ve çevresiyle birlikte gösteren tespit fişi üzerinde yer alan fotoğraflar,
b) Arkeolojik, kentsel ve doğal sit alanları için; Alanı bütünüyle algılamayı sağlamak amacıyla panoramik olarak çekilmiş fotoğraflar ve alan üzerindeki taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile küçük buluntuların detaylı çekilmiş, tasdikli, çekim tarihleri belirtilmiş albüm haline getirilmiş fotoğraflar.
3- İmkanlar ölçüsünde yapılan çalışma için hazırlanmış diapozitifler.
4- Taşınmazın yerini ve sınırlarını gösterir çizim (harita veya plan Ek I, Ek II ve Ek III'teki tabloya uyularak hazırlanır ve yapılara verilen sıra numaraları haritaya da işlenir).
5- Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını tarif eden tespit ekibinin görüşünü havi Rapor (Ek IV'teki şemaya göre hazırlanır) ve ekinde korunması önerilen taşınmaz kültür varlıklarının listesi (Ek V - VI'daki tabloya uyularak hazırlanır).
6- Tespit ekibince gerekli görülen diğer belgeler.
Tescil kararı
Madde 6 - Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarından Bakanlıkça tespiti yapılanlar, koruma kurullarınca değerlendirilerek tescil olunur.
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün idaresinde veya denetiminde bulunan mazbut ve mülhak vakıflara ait taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan cami, türbe, kervansaray, medrese, han, hamam, mescit, zaviye, sebil, mevlevihane, çeşme ve benzeri korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tesbiti, envanterlenmesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce yapılır.
Vakıflar Genel Müdürlüğünce tespiti yapılan taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları koruma kurullarınca değerlendirilerek tescil olunur.
Vakıflar Genel Müdürlüğünce tespiti yapılıp, koruma kurullarınca değerlendirilerek tescil olunan taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülür.
Araştırma, kazı ve sondaj yapılan alanların korunması ve değerlendirilmesi Bakanlığa ait olup, bu alanlardaki uygulamalar konusundaki kararlar Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünce alınır.
Tescil İşlemleri
Madde 7- Tescil kararının ilgili kuruluşlara dağıtımı kararı alan koruma kurullarınca yapılır.
Tescil edilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı il merkez ilçesinde bulunuyorsa valilikçe, ilçe sınırları içinde kalıyorsa kaymakamlıkça, tescil kararının valiliğe veya kaymakamlığa tebliğ tarihinden itibaren en geç 3 gün içinde ilan tahtalarına asmak, belediye hoparlörüyle duyurmak ve köy muhtarlığına bildirmek suretiyle ilâna ait tutanak Bakanlığın o ildeki temsilcisine teslim edilir.
Bu işlemler tamamlandıktan sonra, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı il merkez ilçesinde bulunuyorsa valinin, ilçe sınırları içinde kalıyorsa kaymakamın yazısı üzerine, tapu kütüğünün beyanlar hanesine, korunması gerekli taşınmaz kültür veya tabiat varlığı olduğuna dair kayıt konur.
Tescil kaydının kaldırılması
Madde 8- Bu Yönetmelik hükümlerine göre tescil edilmiş korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının tescil kayıtlarının kaldırılması yukardaki maddelere uygun olarak yürütülür.

Müktesep haklar
Madde 9- (19.8.1989 tarihli ve 20257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 4. Maddesi ile Yürürlükten kaldırılmıştır).

Kaldırılan hükümler
Madde 10- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile 10 Ağustos 1984 gün ve 18485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik" yürürlükten kalkar.
(19.8.1989 tarihli ve 20257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile aşağıdaki madde eklenmiştir.)
Ek Madde 1- Yönetmelikte geçen "Kültür ve Turizm Bakanlığı" ifadesi "Kültür Bakanlığı", "Kültür ve Turizm Bakanı" ifadesi "Kültür Bakanı" ve "Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü" ifadesi "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 11- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12- Bu Yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.
İLK TESPİTİ YAPILAN SİT ALANLARI ÇALIŞMALARI İÇİN KULLANILACAK LEJAND
I HARİTA
Tescile Önerilen Anıtsal yapılar - Koyu Yeşil

Tescile Önerilen Sivil Mimarlık Örnekleri - Kırmızı
Tescile Önerilen Resmi Yapılar - Kurşuni (Okul, hastane, posthane, hükümet konağı, banka, vb.)
Tescile Önerilen Sanayi Yapıları - Mor (Fabrika, imalathane, depo)
Eski Doku Özelliğinde Tescile Değer Görülmeyen Yapılar (Çevresi Siyah - İçi Boş)
Yeni Yapılar - Mavi
Korunacak Sokaklar
Kentsel Sit Alanı Sınırı - Kırmızı
Doğal Sit Alanı Sınırı - İçi Yeşil
I. Derece Arkeolojik Sit Alanı Sınırı - İçi siyah
II. Derece Arkeolojik Sit Alanı Sınırı - Çevresi Siyah - İçi Boş
III. Derece Arkeolojik Sit Alanı Sınırı - Mav
EKII
i II HARİTA
KAT DURUMLARI
Bu haritada tescil edilecek yapıların çevresi özelliklerine uygun olarak yukarıda belirtilen renklerle çizilecek, içleri kat durumlarına göre aşağıdaki renklerde boyanacaktır.
Anıtsal yapıların kat durumları gösterilmeyip, yeşil renge boyanacaktır.
1-2 Kat - Sarı
3-4 Kat - Turuncu
5 ve Yukarısı - Kahverengi
İRDELENEN SİT ALANLARI ÇALIŞMALARI İÇİN KULLANILACAK LEJAND
1. HARİTA
Tescilli Anıtsal Yapılar - Koyu Yeşil
Tescili Önerilen Anıtsal Yapılar - Açık Yeşil
Tescilli Sivil Mimarlık Örnekleri - Kırmızı
Tescili Önerilen Sivil Mimarlık Örnekleri - Pembe
Tescilden düşmesi Önerilen Sivil Mimarlık Örnekleri (Çevresi Kırmızı - İçi Kırmızı Çarpı)
Tescilli Resmi Yapılar - Kurşuni
Tescili Önerilen Resmi Yapılar - Gri
Tescilden Düşmesi Önerilen Resmi Yapılar (Çevresi Gri - İçi Gri Çarpı)
Tescilli Sanayi Yapıları, Mor Tescili Önerilen Yapılar - Eflatun
Tescilden Düşmesi Önerilen Sanayi Yapılar (Çevresi Mor - İçi Mor Çarpı)
Eski Doku Özelliğinde Tescile Değer Görülmeyen Yapılar (Çevresi Siyah - İçi Boş)
Yeni Yapılar - Mavi
Korunacak Sokaklar
Mevcut Kentsel Sit Alanı Sınırı - Kırmızı Öneri
Kentsel Sit Alanı Sınırı - Siyah
Mevcut Arkeolojik Sit Alanı Sınırı - İçi Siyah
Arkeolojik Sit Alanı Sınırı - İçi Kahverengi
II. HARİTA
KAT DURUMLARI
Bu haritada tescil edilecek yapıların çevresi özelliklerine uygun olarak yukarıda belirtilen renklerle çizilecek, içleri kat durumlarına göre aşağıdaki renklerle boyanacaktır.
Anıtsal yapıların kat durumları gösterilmeyip, yeşil renkle boyanacaktır.
1-2 Kat - Sarı
3-4 Kat - Turuncu
5 ve Yukarısı - Kahverengi
EK III
KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARINI KORUMA KURULU'NDA KARAR ALINDIKTAN SONRA DAĞITIM İÇİN HAZIRLANACAK ŞEFFAF PAFTALARIN İŞLENMESİNDE UYULACAK GÖSTERİM TABLOSU
1. Derece Arkeolojik Sit Alanı Sınırı
2. Derece Arkeolojik Sit Alanı Sınırı
3. Derece Arkeolojik Sit Alanı Sınırı
Kentsel Sit Alanı Sınırı
Doğal Sit Alanı Sınırı
Sivil Mimarlık Örneği
Anıtsal yapı
EK IV RAPOR HAZIRLAMA ŞEMASI
RAPOR
1. Adres ( İl, İlçe, Mahalle, Cadde, Sokak, Kapı No, Kadastral Durumu),
2. İnceleme nedeninin belirtilmesi ve inceleme tarihi,
3. Taşınmazın yeri ve genel tanımı (Sit alanı içinde olup olmadığı, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı olarak tescilli bulunup bulunmadığı, grup kararı bulunup bulunmadığı),
4. Taşınmaza ve yakın çevresine ilişkin kurul kararları,
5. Taşınmazın yakın çevresindeki yapıların günümüzdeki durumları (Kat sayısı, eski veya yeni doku olup olmadığının belirtilmesi),
6. Yapının tanımı (bugünkü durumu),
7. Görüşler ve görüşe esas gerekçeler,
8. Raporun hazırlanma tarihi.
EK V
SİT VE ÇEVRE ÖLÇEĞİNDE YAPILACAK İLK TESBİT ÇALIŞMALARI İÇİN KULLANILACAK TABLO
Sıra No YapınınAdı veya Türü Adresi Pafta Ada Parsel








EK VI
TESCİLLİ KORUNMASI GEREKLİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ İRDELENMESİ ÇALIŞMASI İÇİN KULLANILACAK TABLO
Eski Sıra No Yeni Sıra No Yapının Adı Veya Türü Adresi Pafta Ada Parsel










TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ BAKIM, ONARIM, RESTORASYON, DEĞERLENDİRME, MUHAFAZA VE NAKİL İŞLERİ İLE BU MAKSATLA HAZIRLANACAK PROJELERİN YAPILMASI VE ARKEOLOJİK KAZILARDA KULLANILACAK ALETLERİN ALIMI HAKKINDA YÖNETMELİK


Resmi Gazetenin
Tarihi : 14.2.1993
Sayısı : 21496

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin yürütülmesinde taşınmaz varlıkların korunmasına yönelik ihtiyaçların özellik ve niteliklerine uygun olarak gerçekleştirilebilmesi için işin uzman isteklilere ihalede açıklık ve rekabeti de sağlayarak zamanında yaptırılması esastır.
Kapsam
Medde 2- Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bakım, onarım, restorasyon, değerlendirme, muhafaza ve nakil işleri ile bu maksatla hazırlanacak projelerin yapılması ve arkeolojik kazılarda kullanılacak aletlerin alımı bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre gerçekleştirilir.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik 21.7.1983 tarih ve 2863 sayılı "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu"nun 3386 sayılı Kanunla değişik 21 inci maddesine göre hazırlanmıştır.
Kısaltmalar ve Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
"Bakanlık"; Kültür Bakanlığını,
"İta Amiri"; Bu Yönetmelikte yazılı işlerin ve ihalelerin yapılmasına izin veren görevliyi,
"Genel Müdürlük"; Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğünü,
"Müdürlük"; Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bağlı Rölöve ve Anıtlar Müdürlüklerini,
"İdare"; İhaleyi yapan birimi,
"Taşınmaz Varlık"; Tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan yer üstünde, yer altında ve su altındaki bütün taşınmaz varlıkları,
"Bakım"; Taşınmaz varlığın korunmasına yönelik alınacak tedbirler,
"Onarım"; Taşınmaz varlığın aslına uygun olarak tamir edilmesine,
"Restorasyon"; Taşınmaz varlığın belirlenen ilke ve kararlara göre onarılmasını,
"Değerlendirme"; Taşınmaz varlığın teşhiri, tanzimi, kullanılması ve bilimsel yöntemlerle tanıtılması,
"Muhafaza"; Taşınmaz varlığın bulunduğu veya nakledileceği yerde korunmasını,
"Nakil"; Taşınmaz varlığın zorunlu nedenlerle sökülerek korunacağı yere naklini,
"Proje"; Taşınmaz varlığın rölöve, rökonstrüksiyon, restitüsyon, restorasyon, değerlendirme, tarihi çevre düzenlemesi, koruma amaçlı imar planı ve bu konularla ilgili inşaat, makine ve elektrik mühendisliği dallarındaki çizim hesapların ve tümünü,
"Alım"; Arkeolojik kazılarda kullanılacak aletlerin alımını,
"İhale"; İşin istekliler arasında seçilecek biri üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili makamların onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri,
"Tahmin Edilen Bedel"; İhale konusu olan işlerin keşif bedelini,
"İstekli"; İhaleye katılan gerçek veya tüzel kişi ve kişileri,
"Müteahhit"; Üzerine ihale yapılan istekli veya isteklileri,
"Taşeron"; İşin bir kısmını veya tamamını idareye bedeli karşılığında gerçekleştirmeyi üstlenen gerçek veya tüzel kişi veya kişileri,
"Şartname"; Yapılacak işlerin genel, özel, teknik, idari, esas ve usullerini gösteren belgeleri,
"Sözleşme"; İdare ile müteahhit veya taşeron arasında yapılan yazılı anlaşmayı, ifade eder.
İta Amiri ve Yetkisi
Madde 5- İta Amiri Bakandır. Yönetmelikte yazılı işlerin ve ihalelerin yapılmasına izin vermeye yetkili olup, gerektiğinde bu yetkilerini devredebilir.
İhaleye Katılabilme Şartları
Madde 6- Bu Yönetmeliğe göre yapılacak ihalelere katılabilmek için; kanuni ikametgah sahibi olmak, gerekli nitelik ve yeterliğe haiz bulunmak, istenilen teminat ve belgeleri vermek zorunludur.
İhaleye Katılamayacak Olanlar
Madde 7- Aşağıda şahıslar doğrudan veya dolaylı olarak kendileri veya başkaları adına ihalelere katılamazlar.
A- İhaleyi yapan idarenin;
a) İta Amirleri
b) İhale İşlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve denetlemekle görevli olanlar .
c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve ikinci dereceye kadar (ikinci derece dahil) ve sıhri hısımları,
d) (a),(b),(c), bentlerinde belirtilen şahısların ortakları, bu şahısların yönetim kurullarında görevli olmadıkları anonim ortakları hariç,
B- Bu Yönetmelik ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar.
Şartnameler
Madde 8- İhale konusu işlerin özelliklerini belirten şartname ve varsa ekleri Bakanlıkça hazırlanır.
Bu şartnamelerde işin özelliğine göre konulacak özel ve teknik şartlardan başka genel olarak aşağıdaki hususların da gösterilmesi zorunludur.
a) İşin niteliği, nev'i ve miktarı,
b) İhale yöntemi,
c) Tahmin edilen bedeli, geçici teminat ve kesin teminata ait şartlar,
d) İşin yapılma yeri, teslim etme - teslim alma şekli ve şartları,
e) İhaleye girebilme şartları ve ihaleye giremeyecek olanlar,
f) İsteklilerde aranacak şartlar ve belgeler,
g) İşe başlama ve bitirme tarihi, gecikme halinde alınacak cezalar,
h) Ödeme yeri ve şartları,
i) İhaleye yapıp yapmamakta veya dilediğine yapmakta en uygun bedeli tespitte idarenin serbest olduğu,
j) Sözleşmenin yapılması ve uygulanması sırasında ödenmesi icap eden vergi, resim harçlarla, sözleşme giderlerinin kimin tarafından ödeneceği,
k) Sözleşmenin konusu işlerin malzeme veya birim fiyatlarındaki değişiklikler nedeniyle eğer ödenecekse fiyat farklarının ne şekilde ödeneceği,
l) İhale kararının yetkili makam tarafından tasdik veya red edildiğinin kaç gün içinde müteahhide bildirileceği,
m) Taahhüdün bir kısmını veya tamamını yapmayanların teminatı üzerinde idarenin haiz olduğu haklar,
n) Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları,
o) Verilen süre içinde geçici teminatın kesin teminata çevrilmesi ve sözleşmenin akdedilmemesi halinde geçici teminatın gelir kaydedileceği,
ö) Taahhüt konusu işin; keşif bedelinin yüzde ellisi kadar artma veya eksilmesi halinde, müteahhit tarafından sözleşme fiyatı ve hükümleri çerçevesinde yapılacağının mecburiyeti,
p) Avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları, miktarı ve geri alma şekli,
r) İhzarat bedelinin verilip verilmeyeceğinin belirtilmesi, verilecekse şartları,
s) Geçici ve kesin kabul şartları,
ş) İhtilafların çözüm şekli ve yerleri, u) Şartname eklerinin neler olduğu,
t) İhalelerde 2886 ve 1050 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmayıp, bu Yönetmelik esaslarının uygulanacağı.
u) Şartnameye eklenmesine gerek görülen diğer hususlar, belirtilir.
Şartname Esaslarının Tespiti
Madde 9- Tip şartnamelerin genel ve ortak esaslarını belirlemeye, şartnamelere konulmak üzere 8 inci maddede sayılan hususlarla ilgili ve bunlar dışındaki konularda genel esasları tespit etmeye Bakanlık yetkilidir.

İKİNCİ BÖLÜM
İhale İşlemleri
Tahmin Edilen Bedelin Tespiti
Madde 10- Tahmini bedelin tespitinde kanunların verdiği yetkiye dayanılarak ilgili dairelerce tespit edilmiş birim fiyatlar, rayiçler ve genel tarifler uygulanabileceği gibi gerektiğinde konu ile ilgili birim fiyatlar, rayiçler ve genel tarifler Genel Müdürlükçe hazırlanır ve onaylanır. Tahmin edilen bedelin tespit şekli dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve ihale dosyasında saklanır.
Bedelin Tahmin Edilmemesi
Madde 11- Sanayi ile ilgili teknolojik zorunlulukların gerektirdiği durumlarda Bakanın onayı alınmak suretiyle bedel tahmini yapılmadan tapalı teklif usulüyle ihale yapılabilir.
Onay Belgesi
Madde 12 - İhale yapılacak her işi için Bakanlıkça gönderilen ihale talimatına göre idarelerce bir onay belgesi hazırlanır. Bu onay belgesinde ihale konusu işin nev'i, niteliği, miktarı, tahmin edilen bedeli, varsa proje numarası kullanılabilir ödenek tutarı, avans ve fiyat farkı verilecekse şartları, ihalede uygulanacak usul, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi, alınacaksa geçici teminat miktarı, ihale komisyonu ile gerektiğinde yeterlilik belge komisyonu belirtilir.
Onay belgesinde ayrıca, şartname ve eklerinin bir bedel karşılığında verilip verilmeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı gösterilir.
Onay belgesi ita amirinin onayı ile kesinleşir.
İhale Komisyonları
Madde 13- Bu Yönetmelikte ihale usulleriyle yaptırılacak işlerde aşağıdaki ihale komisyonları görevlendirilir.
a) Merkezde; Genel Müdürlüğün teklif edeceği bir memur başkanlığında, Genel Müdürlüğün Mali İşler Daire Başkanlığında çalışan ve konusunda uzman bir personel ile ihale edilecek iş konusunda uzman en az iki elemandan,
b) Müdürlüğün görev alanına giren illerdeki ihaleler, Müdürlüğün görevlendireceği bir memur başkanlığında, müdürlüğün tahakkuk memuru veya tahakkuk memurunun bulunmadığı zamanlarda müdürlükçe görevlendirilecek bir memur ile en az iki teknik elemandan,
İta Amirinin onayı ile oluşur.
Komisyonların Çalışması
Madde 14- İhale Komisyonları eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Oylarının eşit olması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukla kabul edilir. Kararlarda çekimser kalınamaz. Muhalif kalan üye, karşı oy gerekçesine karar altına yazarak imzalamak zorundadır. Komisyon başkan ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludurlar.
İhale İşlem Dosyasının Düzenlenmesi
Madde 15- Bu Yönetmelikte ihale usulleriyle yapılacak işler için bir işlem dosyası düzenlenir.
Bu dosyada onay belgesi, varsa tahmin edilen bedele ilişkin hesap tutanağı, şartname ve ekleri, projeler, ilana ilişkin belgeler, sözleşme tasarısı ile gerekli görülen diğer belgeler bulunur. Eksik belgelerle ihale yapılmasından ihale komisyonları sorumludur.
İsteklilerde Aranacak Nitelikler ve İstenecek Belgeler
Madde 16- İdarece ihalelerin uygun koşullarla sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik yeterlilik ve nitelikler aranabilir. Bunları tespite yarayan belgelerin neler olduğu, şartnamelerde gösterilir. Bakım, onarım, restorasyon, değerlendirme işleriyle her türlü etüt, proje, müşavirlik, kontrolluk hizmetlerine ait ihalelerde, isteklilerde aranacak nitelikler ve istenecek belgeler Genel Müdürlükçe belirlenir. İstekliler, şartnamede yazılı belgeleri eksiksiz vermek ve Türkiye'de tebligat için adres göstermek zorundadır.
İhalenin İlanı
Madde 17- İdarelerce ilana çıkarılması gerekli görülen işlerin özellik ve niteliklerine göre ihalenin hangi şekil ve yerlerde ilan edileceği tespit edilir ve onay belgesinde belirtilir. İdare belli istekliler arasında kapalı teklif ve pazarlık usulü ile yapılacak ihalelerde ilan yapıp yapmamakta serbesttir.
İlanlarda Bulunması Zorunlu Hususlar
Madde 18 - İlanlarda aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur.
a) İhale konusu olan işin niteliği, yeri ve miktarı,
b) İhalenin nerede, hangi tarih ve saatte hangi usulde yapılacağı,
c) Varsa tahmin edilen bedel ve geçici teminat miktarı,
d) İsteklilerden aranılan belgelerin neler olduğu,
e) İhalelerde tekliflerin hangi tarih ve saate kadar nereye verilebileceği,
f) Şartname ve eklerinin nerede görüleceği,
g) Posta ile yapılacak müracaatların gözönüne alınmayacağı,
h) İhaleyi yapıp yapmamakta ve en uygun bedeli tespitte idarenin serbest olduğu,
ı) 2886 ve 1050 sayılı Kanun'a tabi olmadığı,
Şartname ve Eklerinde Değişiklik Halinde İlan
Madde 19 - İlan yapıldıktan sonra şartname ve eklerinde değişiklik yapılamaz. Değişiklik yapılması zorunlu olursa bunu gerektiren sebepler bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilan olunur. İhale yapıldıktan sonra ilanda yanlışlık yapıldığı anlaşılırsa, işte ivedilik ve ihalede Devletin yararı varsa, İhale Bakan onayı ile geçerli sayılabilir.
İhalenin Uygun Şekilde Yapılmaması
Madde 20 - 18. ve 31 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilanlar geçersiz sayılır. Bu durumda ilan yenilenmedikçe ihale yapılamaz. İlanın geçersizliği ihale yapıldıktan sonra anlaşılması halinde ihale veya sözleşme feshedilir. İşte ivedilik ve ihalede Devletin yararı varsa ihale ve sözleşme Bakan onayı ile geçerli sayılabilir. İhalenin veya sözleşmenin bozulması halinde müteahhite fesih tarihine kadar yapmış olduğu gerçek masrafları ile varsa, tahakkuk etmiş hakedişleri verilir.
İhalenin Tatil Gününe Rastlaması
Madde 21 - İhale için tespit olunan tarih, tatil gününe rastlamışsa ihale, tekrar ilana gerek kalmaksızın tatili takip eden ilk iş gününde ayrı yer ve saatte yapılır. İlandan sonra çalışma saati değişse de ihale ilan edilen saatte yapılır.
Tekliflerin Açılma Zamanı
Madde 22 - Tekliflerin açılma zamanı idarelerin çalışma saati içinde olmak üzere tespit edilir. Açılma zamanı için, posta, telgraf, telefon (PTT) veya Türkiye Radyo ve Televizyon (TRT) idarelerinin saat ayarı esas alınır. Teklifler açılmaya başladıktan sonra çalışma saatine bağlı kalmaksızın işleme devam olunur.
Geçici Teminat
Madde 23 - İsteklilerden ihale konusu olan işin tahmin edilen bedeli üzerinden yüzde beş oranında geçici teminat alınır.
Teminat Olarak Kabul Edilecek Değerler
Madde 24 - Geçici veya kesin teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir.
a) Tedavüldeki Türk Parası,
b) Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirtilecek bankaların verecekleri süresiz teminat mektupları,
c) Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca belirlenecek bankaların (3182 sayılı Bankalar Kanununun 96'ncı maddesine tabi özel finans kurumları dahil) verecekleri süresiz teminat mektupları,
d) Devlet tahvilleri, hazine kefaletine haiz tahviller, hazine bonoları,
e) 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanuna göre çıkartılan menkul kıymetler,
Tahviller, bonolar ve menkul kıymetlerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.
Yabancı banka ve benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisine dayanılarak verilecek teminat mektupları süreli olabilir. Ancak kontrgarantili kesin teminat mektubu üzerinde idarece süre sonunda teminat iade edilmediği takdirde sürenin kendiliğinden üçer aylık dönemler halinde uzayacağına dair hüküm bulunması gereklidir.
Bankalarca verilen teminat mektupları dışındaki teminatların istekliler tarafından mal sandıklarına yatırılması mecburi olup, bunlar ihale komisyonlarınca teslim alınamazlar. Üzerine ihale yapılanların teminat mektupları ihaleden sonra mal sandıklarına teslim edilir ve üzerine ihale yapılmayan isteklilerin geçici teminatları hemen geri verilir.
Her ne suretle olursa olsun idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
Teminat Mektupları
Madde 25 - Bankalarda özel finans kurumlarının bu Yönetmelik kapsamındaki işler için verecekleri geçici, kesin ve avans teminat mektuplarının,
a) Sermaye ve yedek akçe durumlarına göre miktarlarını tespite Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık;
b) Kapsam ve şeklini tespite ise Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
Her teminat mektubunda, ilgili şubece daha önce verilen teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin de gösterilmesi mecburidir. Yabancı bankalarla benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisine dayanılarak verilecek teminat mektupları (a) bendindeki tespite tabi değildir.
Mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru tespit edilen teminat mektupları gerekli kovuşturmanın yapılması için Maliye ve Gümrük Bakanlığına intikal ettirilir.
Uygun Bedel
Madde 26 - Uygun bedel, tahmin edilen bedeli geçmemek üzere teklif edilen bedellerin tercihe layık görülenidir. Bedel tahmini yapılmamış ihalelerde, uygun bedel, teklif edilen bedellerin tercihe layık görüleni olup, ihalenin geçerli sayılması, Bakan onayına bağladır. Uygun bedelin tercihinde kullanılacak kriterler işlerin özellik ve niteliklerine göre Bakanlıkça tespit edilir.
Komisyonların İhaleyi Yapıp Yapmamakta Serbest Olması
Madde 27 - Komisyonlar kararlarında gerekçesini belirtmek suretiyle ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir. Komisyonların ihaleyi yapmama kararı kesindir.
İhale Kararlarının Onayı ve İptal Edilmesi
Madde 28 - İdare ihale komisyonlarının aldığı ihale kararlarını en geç iki iş günü içerisinde İta Amirliğine sunmak zorundadır. İhale kararları en geç on iş günü içinde onaylanır veya iptal edilir.

İhaleden Sonra Yapılacak İndirim Teklifleri
Madde 29 - Teklifler verildikten sonda indirim teklifleri kabul edilemez.
İhale Usullerinin Neler Olduğu
Madde 30 - Bu Yönetmeliğin 2'nci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır.
a) Kapalı teklif usulü,
b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü,
c) Pazarlık usulü,
d) Yarışma usulü
İşin özelliğine ve niteliğine göre yukarıdaki usullerden hangisinin uygulanacağı bu Yönetmelik hükümlerine uyularak Bakanlıkça tespit edilir.
Kapalı Teklif Usulü
Madde 31 - Kapalı teklif usulünde aşağıdaki esaslar uygulanır.
a) İlana verilmesi,
Günlük Gazete Çıkan Yerlerde İlan:
Bu maddeye göre ihaleye çıkarılacak işlerde ilan zorunludur. İlanlar işin ihale edileceği günden en az on gün önce Basın İlan Kurumu kanalıyla, işin yapılacağı il ile ihalenin yapılacağı il ayrı ise her iki ilde de günlük gazetelerden birinde birer defa; işin yapılacağı il ile ihalenin yapılacağı il aynı ise, o ilde çıkan günlük gazetelerden birinde bir defa yayınlanır.
Günlük Gazete Çıkmayan Yerlerde İlan:
İlanlar işin ihale edileceği günden en az on gün önce ihaleyi yapacak idare ile hükümet ve belediye binalarının ilan tahtasına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılır.
Yabancı Ülkelerde İlan:
İdareler, işin önem ve özelliğine göre bu ilanları yurtdışında çıkan başka gazeteler veya öteki yayın araçları ile de ayrıca yayınlatabilirler.
b) Tekliflerin Hazırlanması
Bu usulde teklifler, yazılı olarak yapılır. Teklif mektubu bir zarfa konulur, kapatıldıktan sonra isteklinin adı, soyadı ve tebligata esas olarak göstereceği açık adresi yazılır. Bu zarf geçici teminat alındı makbuzu veya teminat mektubu ve istenilen diğer belgelerle birlikte ikinci zarfa konularak kapatılır. Dış zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı, adresi, işin adı yazılır ve zarf kapatılarak imzalanır ve mühürlenir.
c) Tekliflerin Verilmesi
Teklifler ilanda belirtilen saate kadar sıra numaralı alındılar karşılığında komisyon başkanlığına verilir. Postayla gönderilecek teklifler kabul edilmez. Komisyon Başkanlığına verilen teklifler herhangi bir nedenle geri alınamaz.
d) Dış Zarfların Açılması
Tekliflerin açılma saati gelince, kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla belirtildikten sonra dış zarflar hazır bulunan istekliler önünde veriliş sırasına göre açılarak, dış zarfın üzerindeki alındı sıra numarası iç zarfa geçirilip istenilen belgeler incelenir. Belgeleri tam ve usulüne uygun olanlar ihaleye alınır. Belgeleri tam ve uygun olmayanlar ise ihale dışı bırakılır.
e) İç Zarfın Açılması
İç zarflar sıra numarasına göre açılarak komisyon başkanı tarafından okunup, liste yapılıp, başkan ve üyeler tarafından imzalanır. Teklif mektuplarında, teklifin silinmiş, kazınmış ve yeniden yazılmış olması, tekliflerin hem rakam hem de yazı ile yazılmamış olması veya farklı olması teklif sahibinin adının, soyadının, imzasının ve tarihinin bulunmaması ile şartname ve eklerinin tamamen okunup, kabul edildiğinin belirtilmemiş olması halinde teklif mektupları kabul edilmez.
f) Tekliflerin Aynı Olması
Birkaç istekli tarafından aynı fiyat teklif edildiği takdirde esas puanı en yüksek olana ihale yapılır. Esas puanların da eşit olması halinde ad çekme suretiyle ihale sonuçlandırılır.
g) İhalenin Yapılamaması
İhaleye istekli çıkmadığı ve teklif olunan bedel komisyonunca uygun görülmediği takdirde, idare İta Amirinin onayı ile işi yeniden aynı usul ile ihaleye çıkarmaya veya idare yararının görülmesi halinde kararda ayrıca belirtilmek suretiyle, karar tarihinden itibaren 15 gün içinde pazarlığa bırakmaya yetkilidir.
İşin pazarlığa bırakılması halinde şartnamede belirtilen nitelik ve şartların aynen muhafazası zorunludur.
h) İhale Sonucunun Karara Bağlanması
Kabul edilen teklifler incelenerek; ihalenin yapılıp, yapılmadığı gerekçeli bir şekilde karara bağlanarak, başkan ve üyeler tarafından imzalanarak durum isteklilere bildirilir.
Belli İstekliler Arasında Teklif usulü
Madde 32 - Özellik ve nitelikler bakımından, ihale konusu işlerden önem arzedenlerin ihalesi, teknik yeterlilikleri ve güçleri önceden bilinen en az üç istekli arasında ilan yapılmaksızın bu usulle yapılır.
Bu madde hükümlerine göne yapılacak ihalelere katılacak istekliler Genel Müdürlükçe veya yetkili kılınan müdürlükçe önerilir ve Bakan onayı ile kesinleşir.
İhaleye iştirak etmeleri kararlaştırılan isteklilere davet mektubu ile ihaleye katılabilmesi şartlarını açıklayan bilgileri göndermek suretiyle duyuruda bulunulur.
Bu usulle yapılan ihalede, 31 inci maddedeki esaslara uyularak işlemler tamamlanır.
Pazarlık Usulü
Madde 33 - Bakanlıkça ve bu Yönetmeliğin 31 (g) maddesine göre ihalenin yapılamaması halinde idarelerce belirlenen işlerde, teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. Bu usulde yapılacak işler, işlerin nitelik ve özelliğine göre ilgili komisyonlar tarafından bir veya birden fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır.
Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir.
Fiyatları resmi kurumlarca tespit veya tasdik edilmiş malzemelerin alım işlerinde pazarlık yapılmasına lüzum yoktur. Tanzim edilecek fatura karşılığında bedelleri aynen ödenir.
Yarışma Usulü
Madde 34 - İdarece uygun görüldüğünde, her türlü etüt, plan, proje ve güzel sanatlara ilişkin işler yarışma usulü ile yaptırılabilir. Yarışmada, diğer ihale usulleri için uygulanması öngörülen hususlar aranmaz. Yarışma projesinin her türlü tatbikat projesi ile mesleki kontrollük hizmetleri, projesi uygulanacak yarışmacıya pazarlıkla ihale edilebilir.
Bu usulle yapılacak ihalelerde aranacak şartlar ilanda ve özel şartnamede gösterilir.
İhalenin Sözleşmeye Bağlanması
Madde 35 - Bütün ihaleler yazılı bir sözleşmeye bağlanır. Sözleşme Bakan'ın yetki vereceği ita amiri tarafından imzalanır.
Kesin Teminat
Madde 36 - Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhitten ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle yüzde on oranında kesin teminat alınır.
Alınmış bulunan geçici teminat kesin teminata çevrilir. Kesin teminatın geri kalanı müteahhidin hakedişlerinden yüzde on kesilerek kesin teminat tutarına tamamlanabilir.
Müteahhit isterse teminat olarak kabul edilecek kıymetler üzerinden kesin teminatta verebilir. Müteahhit kesin teminatı süresi içerisinde getirmediği takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir.
Keşfin ve sözleşmenin dışında kalmış fakat yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işlerle, değişken fiyat esasına göre ihale edilmiş işlerde kesin teminat artan iş veya fiyat farkı olarak ödenecek bedeli oranında artırılır.
Hiç Teminat İstenmeyecek Haller
Madde 37 - İdare ile kamu tüzel kişileri, Devlet, İl, Belediye ve köyler, kamu kurumları kamu tüzel kişilerine bağlı kamu hizmeti gören kurumlar ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunların müştereken veya Vakıflar Genel Müdürlüğü, Türkiye Kızılay Derneği, Türk Hava Kurumu ve Sosyal Hizmetler ve Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu ile birlikte sermaye hissesi yüzde elli birden az olmamak üzere kurdukları şirket ve iştirakleri arasında yapılacak protokoldeki işler için geçici ve kesin teminat alınmaz.
Kesin Teminatın Geri Verilmesi
Madde 38 - Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği, usulüne göre anlaşıldıktan ve müteahhidin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde kesin teminatın tümü geri verilir.
Sözleşme Yapılmasında Müteahhidin Görev ve Sorumluluğu
Madde 39 - Müteahhidin ihale kararının onaylanmasının kendisine bildirilmesinden itibaren on gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi idareye vermek zorundadır.
Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir.
Ayrıca müteahhidin yukarıda belirtilen süre içinde sözleşmeye yanaşmaması halinde, ihaleye yetkili makam ihaleyi yenilemeye veya en uygun fiyat veren ikinci teklif sahibine tebligat yaparak on günlük bir süre içinde birinci teklif sahibinin şartlarını kabul edip etmeyeceğini sormaya karar verebilir. Bu tebligat bu maddede yazılı konuları içerir ve aynı sonuçları doğurur. İkinci teklif sahibinin de olumsuz cevap vermesi, hiçbir cevap vermemesi, zamanında gerekli teminatı vermemesi veya sözleşmeyi imzalaması halinde ihale yenilenir.
İdarenin Görev ve Sorumluluğu
Madde 40 - İdare 28 inci maddeye göre kesinleşen ihale kararını müteahhide beş iş günü içinde bildirmek zorundadır.
Müteahhidin Sebep Olduğu Fesih Hali
Madde 41 - Sözleşme yapıldıktan sonra 43 üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhidin taahhüdünden vazgeçmesi veya sözleşme ve eklerinde belirtilen vecibelerden herhangi birisine uymadığı takdirde idarece kendisine ihtarname yazılarak on günlük bir süre verilir. Bu süre içinde müteahhit ihtarnameye rağmen vecibelerini yerine getirmezse başka bir ihtar ve hüküm almaya gerek kalmaksızın idare sözleşmeyi fesetmeğe ve hesap kesme hakedişi yapmaya yetkilidir. Bu takdirde müteahhidin kesin teminatı idarece gelir kaydolunur.
Gerek doğrudan gerek bir aracı ile ihaleye giremeyeceği bu Yönetmeliğin 7 inci maddesinde belirtilen kişilerden bir kişi bilerek veya bilmeyerek eksiltmeye girdiği durumda üzerine ihale yapılmış bulunursa bu ihale bozularak, geçici teminatı irad kaydedilir. Sözleşme yapılmış ise aynı yoldan sözleşme bozularak kesin teminatı irad kaydolunur.
İş Miktarının Artma veya Eksilmesi
Madde 42 - Sözleşmenin uygulanması sırasında taahhüt edilen işte değişiklik gerektiği veya keşif dışında kalmış ve ihaleden sonra kararlaştırılmış işler çıktığı, bu yüzden işin bedelinin artma veya eksilme hasıl olduğu takdirde müteahhit keşif bedelinin yüzde ellisi içinde kalan fazlasını veya eksiğini aynı sözleşme hükümleri çerçevesinde yapmaya mecburdur. Müteahhit bu suretle işin gerek artmış ve gerekse eksilmiş olmasından dolayı süre hariç hiçbir istek ve iddiada bulunamaz. Değiştirilen veya ilave edilen iş keşif bedelinin yüzde ellisinden fazla bir artmayı gerektirdiği takdirde, Bakanlık işin aynı müteahhide yaptırılmasından fayda ve zaruret görürse müteahhidin muvafakatını almak, sözleşmesindeki şartlara göre yeniden ek sözleşme yapmak ve gerekli et teminatı almak kaydıyla arttırılacak işe gerekli süre verilerek aynı müteahhide yaptırılabilir.
Ancak, artan iş verilen süreye göre sözleşme yılı içinde gerçekleşmediği takdirde, ertesi yıllara sarkan miktara ödenecek yıllık fiyat farkı, sözleşmesindeki fiyat farkı ödeme esaslarına göre hesaplanır.
Aynı şekilde yaptırılacak işin bedeli keşif bedelinin yüzde ellisinden az olması halinde müteahhit itiraz ve hak talep etmeksizin bitirmeye mecburdur.
Müteahhidin Sebep Olmadığı Sözleşmenin Bozulma Şekli
Madde 43 - 42 inci maddede belirtilen nedenlerden ihale ve sözleşmenin bozulması halinde Bakanlık onayı ile bu durum kesinleşir ve hesap kesme hakedişi yapılır. İdare isterse bedelini ödemek kaydıyla müteahhidin şantiyedeki tesislerini, araç, gereç ve makineler ile hazır malzemelerini alabilir.
Kullanılmayan Ödenek
Madde 44 - Yabancı ülkelerden yapılacak satın almalarda Bakanlığın uygun görüşüyle Milli Bankalar nezdinde akreditif karşılığı kredi açtırılır.
Açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle birlikte ödenekleri iptal olunur. Devreliden kredi artıklarının karşılığı yeni yılda Bakanlık bütçesinde açılacak özel bir tertibe ödenek kaydolunur.
Sözleşmenin Devri
Madde 45 - Sözleşme ilgili müdürlüğün uygun görüşü ve Bakanlığın yazılı izni ile başkasına devredilebilir.
Ancak; işi devir alacaklarda da ilk ihaledeki şartlar aranır. Kısmen veya tamamen izinsiz devir yapılması halinde sözleşme bozulur ve kesin teminatı gelir kaydolunarak 41 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.
Müteahhidin ölümü halinde, yapılmış olan işler tasfiye edilerek kesin teminatı ve varsa sair alacakları varislerine verilir. Ancak, idare varislerinden istekli olanlara, ölüm tarihinden itibaren otuz gün içinde kesin teminat verilmesi şartıyla sözleşmeyi devredebilir.
Birden fazla gerçek ve tüzel kişi tarafından birlikte yapılan taahhütlerde, müteahhitlerden birinin ölümü, iflası, tutuklu veya mahkum olması gibi haller sözleşmenin devamına engel olamaz.
Birlikte yapılan taahhütlerde müteahhitlerden biri idareye pilot Firma olarak bildirilmiş ise, Pilot Firmanın şahıs veya şirket oluşmasına göre ölüm, iflas veya dağılma hallerinde sözleşme kendiliğinden sona erer. Ancak diğer müteahhitlerin teklifi ve idarenin uygun görmesi halinde sözleşme yenilenerek işe devam edilir. Birlikte yapılan taahhütlerde gruba dahil pilot firmadan başka herhangi bir ortak şahsın ölümü veya ortak şirketin herhangi bir sebeple dağılması halinde, pilot firma ve grubundan diğer ortakları, teminat dahil işin o ortağa yüklediği sorumlulukları da üzerlerine alarak işi bitirirler.
Müteahhidin İflas Hali
Madde 46 - Müteahhidin iflas etmesi halinde sözleşme bozulur. Bundan bir zarar doğarsa 41 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.
Müteahhidin Ağır Hastalığı - Tutukluluk veya Mahkumiyet Hali
Madde 47 - Müteahhit sözleşmenin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır hastalık, tutukluluk veya hürriyet bağlayıcı bir ceza nedeni ile taahhüdünü yapmayacak duruma girerse, bu hallerin oluşundan itibaren onbeş gün içinde ilgili idarenin kabul edeceği birini vekil tayin etmek şartıyla taahhüdüne devam edebilir.
Eğer müteahhit kendi serbest iradesi ile vekil tayin etmek imkanından mahrum ise, bir kayyum tayin edilmesi istenebilir.
Yukarıdaki hükümlerin uygulanmaması halinde sözleşme bozulur. Bundan bir zarar doğarsa 41 inci maddeye göre işlem yapılır.
Emanet Suretiyle Yapılacak İşler
Madde 48 - Tahmin edilen bedeli her yıl Bakanlıkça tespit edilen miktarı geçmeyen ve bu Yönetmeliğin 2 inci maddesinde yazılı işlerin tamamının veya nev'i itibariyle bölünen kısımlarının, idarenin kendi imkanlarıyla emanet komisyonu aracılığıyla taşeron, sanatkar veya uzmanlardan teklif almak suretiyle yaptırılmasıdır.
Emanet Komisyonu

a) İşçilik ve malzemeli olarak tahmin edilen bedeli her yıl Bakanlıkça tespit edilen miktarı geçmeyecek işleri,
b) Malzeme, makine ve donanımı idarece yapılacak işleri,
c) İşçiliği kısmen veya tamamen idarece yapılacak işleri, Taşeronlara yaptırılabileceği gibi bu konuda ehliyeti idarece kabul edilmiş sanatkar ve konusu ile ilgili uzmanlara karne, iş bitirme belgesi, iş denetleme belgesi, Ticaret ve / veya Sanayi Odası belgesi aranmaksızın yaptırmaya yetkilidir.
(a) maddesindeki şartlara göre işler; yüzde onbeş kar düşülmeden yaptırılır. Yeniden birim fiyat yapımlarında da fiyatlara yüzde onbeş kar ilave edilir.
Emanet Komisyonları; Müdürlüğün teklifi ve ita amirinin onayı ile bir memur başkanlığında bir muhasip üye ile en az iki teknik elemandan oluşur. Komisyon kendisine tevdi edilen işin fenni ve hukuki esaslar uygun olarak yürütülmesinden ve işin proje ve şartnamelerine uygun olarak yapılmasından sorumludur. Komisyonun kararları ita amirince onaylandıktan sonra kesinleşir.
İhale konusu iş, ihale gününden yedi gün önce idarenin ilan tahtasında asılmak suretiyle duyurulacağı gibi işin özelliğine ve niteliğine göre ihaleye iştirak etmeleri kararlaştırılan isteklilere davet mektubuyla ihaleye katılabilme şartlarını açıklayan bilgileri göndermek suretiyle duyuruda bulunulur. Veyahut ilan edilmeksizin komisyonca konusunda ehliyetli görülen isteklilerden bir yada birden fazla teklif almak ve bedel üzerinden anlaşmak suretiyle yapılır.
Bu usulle yapılacak işler, "Emanet İşlerine Ait Genel Esaslar" doğrultusunda yürütülür.
Yasak Fiil ve Davranışlar
Madde 49 - İhale işlemlerinin hazırlanması; yürütülmesi ve sonuçlandırılması sırasında;
a) Hile, desise, vait, tehdit, nüfus kullanma ve çıkar sağlama suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişki işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek,
b) Bu Yönetmelikte belirtilen ihale usulleri ile yapılan ihalelerde isteklileri tereddüte düşürecek söz söylemek ve istekliler arasında anlaşmaya çağrıyı ima edecek işaret ve davranışlarda bulunmak veya ihalenin doğruluğunu bozacak biçimde görüşme ve tartışma yapmak,
c) İhale işlemlerinde sahte belge ve sahte teminat kullanmak veya kullanmaya teşebbüs etmek, taahhüdünü kötü niyetle yerine getirmemek, taahhüdünü yerine getirirken korunması gerekli taşınmaz varlığa ve idareye zarar verecek işler yapmak veya işin yapılması veya teslimi sonrasında hileli malzeme araç veya usuller kullanmak, yasaktır.

İdareci İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama
Madde 50 - Genel Hükümlerde belirtilen yasak fiil ve davranışlar ihale safhasında vaki olmuşsa idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında bir yıla kadar bütün ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir.
Haklarında bu yolda işlem yapılanların sermayesinin çoğunluğunu sahip bulunduğu tespit edilen tüzel kişilere de aynı müeyyide uygulanır.
Üzerinde ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhitler hakkında da Bakanlık tarafından bir yıla kadar ihaleye katılmaktan yasaklama kararı verilir. Tekerrürü halinde süresiz olarak ihaleye katılmaları yasaklanır.
Görevlilerin Sorumluluğu
Madde 51 - İhale, muayene kabul komisyonu veya heyetlerinin başkan ve üyeleri ile diğer ilgililer, görevlerini kanuni gereklere göre tarafsızlıkla yapmadıkları ve taraflardan birinin zararına yol açacak ihmal ve kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde haklarında disiplin cezası uygulanacağı gibi, fiil ve davranışlarının özelliğine göre ceza kovuşturması da yapılır. Ayrıca, tarafların bu yüzden uğradıkları zarar ve ziyan da kendilerine ödettirilir.

Muayene ve Kabul İşlemleri
Madde 52 - İhale konusu iş bitirilince muayene ve kabul işlemleri; müdürlüklerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul heyetleri tarafından yapılır.
Muayene ve kabul işlemleri çıkarılacak şartnamelerdeki hükümler çerçevesinde uygulanacaktır.
Hileli İnşaat ve Onarım
Madde 53 - Gayrimenkullerin yapım ve onarımlarında kesin kabul tarihinden itibaren 5 yıl içinde malzemenin hileli olmasından veya yapım ve onarımın teknik icaplarına uygun olarak yapılmamasından ortaya çıkan zarar ve ziyan, Borçlar Kanununun 360 ıncı maddesi gereğince 363 üncü maddesindeki sürede müteahhide ikmal ve tazmin ettirilir.
İdare 5 yıllık sürede ortaya çıkacak zarar ve noksanların tespiti ile gereğinin yapılması için durumu ilgili mercilere bildirmekle ödevlidirler.
İşin nezareti kendisine tevdi edilen mühendis, mimar ve memurlar hakkında da ayrıca ilgili cezai hükümler uygulanır.

Madde 54 - Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Devlet ihale mevzuatı ile ilgili hükümler uygulanır.
Madde 55 - İhale konusu olan taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bakım, onarım, restorasyon, değerlendirme, muhafaza ve nakil işleri ile bu maksatla hazırlanacak projelerin yaptırılması konusunda Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Bakanlık dışındaki ilgili kamu kurum ve kuruluşları kendilerine ait alanlardaki faaliyetleri için bu Yönetmelik hükümlerini uygulayabilirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Arkeolojik Kazılarda Kullanılacak Aletlerin Alınmasında uygulanacak Esaslar
Satın alma veya Kiralama
Madde 56 - Bakanlıkça mali destek sağlanan arkeolojik kazı, sondaj yüzey araştırmalarında kullanılmak üzere lüzumlu alet, araç ve gereçlerin satın alınması veya kiralanması, kurulacak bir satın alma komisyonunca yapılır.
Satın alma Komisyonları Kazı Başkanının teklifi ve İta Amirinin onayı ile kazı, sondaj veya yüzey araştırmasını yürüten heyet başkanının heyet üyeleri arasından seçeceği bir üye başkanlığında, Bakanlık temsilcisi iye yine heyet başkanı tarafından seçilen bir mutemet üyeden meydana gelir.
Madde 57 - Satın alma veya kiralamalarda, heyet başkanı heyet üyeleri arasından seçeceği bir üyeyi tahakkuk memuru olarak görevlendirir.
Gerekli görülen alet, araç ve gereçlerin satın alınması veya kiralanması, İta Amirinin onayını müteakip satın alma komisyonunca yapılır.
Satın alma komisyonu, lüzum gösterilen malzemeyi, satın almak veya kiralamak üzere bu işlerle uğraşanlardan teklif alır. Teklifleri fiyat, nitelik, kalite gibi hususları gözönüne alarak değerlendirir ve en uygun olanını İta Amirinin onayına sunar.
Tahakkuk evrakına fatura ve tesellüm makbuzu da eklenir. Demirbaş eşyalar usulüne uygun olarak kazı demirbaş defterine kaydedilir.
Kazı veya yüzey araştırmasının bitiminde tüm tahakkuk evraklarının ekleri ile birlikte tasdikli birer örneği en geç bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe gönderilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük - Yürütme
Yürürlük
Madde 58 - (11.8.1993 tarih ve 21665 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik ile değişik şekli) Sayıştay Başkanlığının görüşü de alınarak hazırlanan bu Yönetmelik 1.1.1994 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 59 - Bu Yönetmelik hükümlerini Kültür Bakanı yürütür.


KESİN İNŞAAT YASAĞI GETİRİLEN KORUNMASI GEREKLİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ BULUNDUĞU SİT ALANLARINDAKİ TAŞINMAZ MALLARIN HAZİNEYE AİT TAŞINMAZ MALLAR İLE DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmi Gazetenin
Tarihi : 8.2.1990
Sayısı : 20427

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Yasal Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmelik, gerçek kişilerce, özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan, içinde korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunması nedeniyle sit alanı ilan edilen ve kesin inşaat yasağı getirilen taşınmaz malların malikinin başvurusu üzerine Hazineye ait taşınmaz mallar ile değiştirilmesi usul ve esaslarını kapsar.
Yasal Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa 3386 sayılı Kanunla eklenen 15/f maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- (17.9.2001 tarih ve 24526 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik ile değişik) Bu Yönetmelikte geçen:
"Taşınmaz Kültür Varlıkları"; tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan yer üstünde, yer altında veya su altındaki korunması gerekli taşınmaz varlıkları,
"Taşınmaz Tabiat Varlıkları"; jeolojik devirlerle, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait olup, ender bulunmaları veya özellikleri ve güzellikleri bakımından korunması gerekli yer üstünde, yer altında veya su altında bulunan taşınmazları (Tarihi mağaralar, kaya sığınaklar, özellik gösteren ağaç ve ağaç toplulukları ile benzerleri), "Arkeolojik Sit"; antik bir yerleşmenin veya eski bir medeniyetin kalıntılarının bulunduğu yer veya su altında bulunan veya meydana çıkarılan korunması gerekli alanları,
"I. Derece Arkeolojik Sit Alanı"; korunmaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında aynen korunacak sit alanlarını,
"II. Derece Arkeolojik Sit Alanı"; korunması gereken, ancak kullanma şekil ve ölçüleri koruma kurulları tarafından tayin edilen sit alanlarını,
"I. Derece Tabii Sit Alanı"; ilginç özellik ve güzelliklere sahip olması ve ender bulunması nedeniyle mutlak korunması gerekli olan ve korumaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında aynen korunacak sit alanlarını,
"İstekli"; Müstakil mülkiyete tâbi taşınmaz mallarda maliki, müşterek mülkiyete tâbi taşınmaz mallarda hissedarı, iştirak halinde mülkiyete tâbi taşınmaz mallarda ise hissedarların tamamını, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Esas Hükümler
Değiştirilecek taşınmaz malların özellikleri
Madde 4- Maliye Bakanlığı ile Kültür Bakanlığınca her yıl müştereken belirlenecek trampa programlarına alınmış yerlerdeki Hazineye ait taşınmaz mallarla değiştirilecek özel mülkiyetteki taşınmaz malların, I. ve II. derece arkeolojik sit alanı ile I. derece tabii sit alanı olarak tescil ve kesin inşaat yasağı getirilen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu yerlerde olması, ayrıca kadastro görmüş yerlerde bulunması ve üzerinde mülkiyet uyuşmazlığı olmaması gerekir.
Trampaya konu taşınmazların belirlenmesi
Madde 5- (26.07.1994 Tarih ve 22002 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Kültür Bakanlığınca, yapılan başvurular göz önünde tutularak hangi sit alanlarında trampa işleminin programa alınacağı belirlenir.
Programa alınan sit alanı Büyükşehir Belediyeleri sınırları içindeki ilçelerde veya diğer illerin merkez ilçelerinde kalıyorsa Valilikçe, diğer ilçelerin sınırları içinde kalıyorsa Kaymakamlıkça 30 gün süre ile ilan tahtasına asmak, gerekiyorsa Belediye hoparlörüyle en az iki gün aralıklar ile üç kez duyurmak sureti ile ilan edilir.
Sit alanı köy sınırları içerisinde ise, yukarıdaki ilanlardan ayrı olarak, durum köy muhtarlığına köy sakinlerine duyurulmak üzere bildirilir.
İlk ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde, o yıl ki trampa programından yararlanmak isteyen malikler, Kültür Bakanlığına iletilmek üzere gerekli belgeler ile birlikte İl Kültür Müdürlüklerine veya doğrudan Kültür Bakanlığına başvuruda bulunurlar.
Kültür Bakanlığınca, yapılan başvuruların değerlendirilmesi sonucunda, I. ve II. derece arkeolojik sit alanları ile, I. derece tabii (doğal) sit alanlarında kalan, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan ve trampaya konu edilebilecek taşınmaz malların hepsi bir liste halinde Maliye Bakanlığına gönderilir.
Listede, taşınmaz malların ili, ilçesi, mahalle veya köyü, pafta, ada ve parsel numaraları ile I. ve II. derece arkeolojik sit alanı ve I. derece tabii (doğal) sit alanında kalan kısmın yüzölçümü yer alır. Listeye ek olarak inceleme raporları ve taşınmaz mal bilgi formlarının birer örneği eklenir.
Taşınmazın trampaya konu edilmeyecek kısmı bağımsız olarak yararlanılmaya elverişli değilse, bu kısım isteklinin başvurusu üzerine, Maliye Bakanlığı'nca yerinde yapılacak tespitle belgelendirilerek trampaya konu edilebilir.
Başvurunun Şekli ve İnceleme
Madde 6- (26.07.1994 Tarih ve 22002 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik, 17.9.2001 tarih ve 24526 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik). Bu yönetmelik kapsamında kalan taşınmaz malın maliki, taşınmaz mal üzerinde iştirak halinde mülkiyet varsa maliklerin hepsi birlikte veya bunlar adına hareket eden vekilleri (Noterlikten tasdikli vekaletname ile birlikte) taşınmaz malın, Hazineye ait taşınmaz mal ile değiştirilmesi için aşağıdaki belgelerle birlikte bir dilekçe ile İl Kültür Müdürlüklerine veya Kültür Bakanlığına başvuruda bulunurlar.
Dilekçeye eklenecek belgeler:
a) Taşınmaz malın çaplı tasarruf vesikası veya ölçekli krokisi ile birlikte tapu senedi örneği,
b) 9x12 cm. boyutlarından küçük olmamak üzere taşınmaz malı gösteren ve tanıtıcı nitelikte ve net çekilmiş fotoğrafları,
c) Üzerinde Taşınmaz malın konumunun gösterildiği temin edilebilecek mevcut ölçekli haritası,
d) Üzerinde ortak mülkiyet olan taşınmazların tapu senedinden veya çaplı tasarruf vesikasından hissedarlık ve hisse oranı durumu anlaşılmıyorsa veraset senedi.
Yanıltıcı belgelerle başvuranların veya trampa önerisinden vazgeçenlerin trampa isteme hakkı kalmaz.
Trampa programlarına alınmış yerlerdeki gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait taşınmaz mallarla ilgili incelemeler, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce görevlendirilecek uzmanlar veya taşınmaz malın bulunduğu ildeki Müze Müdürlüğü, yoksa uygun görülecek diğer Müze Müdürlüğünün uzmanları ile bir Fen Memuru ve Maliyeden bir memurdan oluşacak komisyonca yapılır.
Taşınmaz mala ilişkin inceleme raporu ve taşınmaz mal bilgi formu açık ve tereddüt doğurmayacak şekilde, Yönetmelik eki formda belirtilen asgari bilgileri kapsayacak düzeyde komisyonca düzenlenerek Kültür Bakanlığına iletilir.
Değer Takdiri
Madde 7- Listede yer alan taşınmazlara bulundukları yer ve diğer tüm özellikleri gözönüne alınarak, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 74 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesisi, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliği uyarınca değer takdir edilir.
Taşınmaz malın üzerinde sökülüp götürülebilecek sabit olmayan tesis ve yapılara, ağaçlardaki meyvelere, tarladaki ürüne değer takdir edilmez. Trampa yapılsa dahi, Maliye Bakanlığınca verilen süre içinde sabit olmayan tesis ve yapıların kaldırılmasına, mevsiminde meyvelerin toplanmasına, ürünün hasadına bir defaya mahsus olmak üzere izin verilir.
Hazinece verilecek taşınmaz malların saptanması
Madde 8- (19.02.1992 Tarih ve 21147 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Trampaya konu özel mülkiyetteki taşınmaz malların karşılığında verilecek bir kamu hizmetine tahsisli veya gerekli olmayan, imar planlarında bir kamu hizmetine ayrılan alanlarda kalmayan, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilana çıkarılan Turizm alan ve merkezleri içinde bulunmayan, Milli Savunma Bakanlığınca sakıncalı görülmeyen Hazinenin özel mülkiyetindeki hisseli veya hissesiz yerler, taşınmazların bulunduğu ilin sınırı dışına taşmamak koşuluyla ve mümkün olduğunca aynı mahalle, köyden veya ilçeden olmak üzere önceden Maliye Bakanlığınca saptanır ve yukarıda belirtilen şekilde değerleri takdir edilir.
İlan ve Başvuru
Madde 9- (26.07.1994 Tarih ve 22002 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) Trampaya konu edilecek Hazineye ait saptanan yerler, o yerlerdeki I. ve II. derece arkeolojik sit alanı veya I. Derece tabii (doğal) sit alanı içinde taşınmazı kalan malik veya maliklerden adresi saptanabilenlere yazılı olarak ve ayrıca o yerde varsa çıkan gazetede en az iki gün aralıkla ve mutad araçlarla aynı süre koşuluyla ilan edilerek duyurulur.
Trampaya konu Hazine mülkiyetindeki taşınmaz malların ilanında, taşınmazların tapu kaydı, varsa adresi veya üzerindeki muhdesatın niteliği ile adedi, Maliye Bakanlığı'nca takdir edilen değeri, son başvuru tarihi belirtilir. 10. maddede belirtilen başvuru süresi içerisinde taşınmazın bulunduğu yerdeki Maliye İdaresine başvuruda bulunulur.
Başvuru süresi
Madde 10- (26.07.1994 Tarih ve 22002 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik) İlanda, başvuru süresi olarak son ilan tarihinden itibaren 30 günlük bir süre verilir; bu süreden sonra yapılan başvuruların değerlendirmeye alınmayacağı belirtilir.
Başvurunun şekli
Madde 11- (26.07.1994 Tarih ve 22002 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmeliğin 6 ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır).
Başvuru hakkı
Madde 12- Her isteklinin bir kere talepte bulunmaya hakkı vardır. Aynı Hazine taşınmaz malı için birden fazla istek olduğunda, aynı yeri isteyenler başvuru süresinin bitiminden itibaren 30 gün içinde yazılı olarak çağrılırlar. Çağrıya uymayanların trampa isteme hakkı düşer. Trampa yapmaya yetkili mahalli komisyon huzurunda çağrı üzerine gelenlerin arasında yapılacak açık artırmada an fazla fark bedeli vermeyi önerenin önerisi kabul edilir. Bu durumda önerisi kabul edilmeyen istekli 30 gün içinde bir başka taşınmaz malın trampasını önerebilir.
Aynı taşınmaza bir tek istekli çıktığında fark bedeli almak veya vermek yoluyla trampa onunla yapılabilir.
Ancak, başvurunun değerlendirilebilmesi için trampaya konu taşınmaz malların tahmin edilen bedelleri arasında %20 (yüzde yirmi) den fazla bir fark olmaması gerekir.
Giderler
Madde 13- Trampa sırasında ödenmesi gereken her türlü vergi, resim ve harçların, taraflar kendilerine ait kısımlarını öderler.
Önceden yapılan talepler
Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce yapılan trampa taleplerinin müracaat sahiplerine, tebligat yapılarak 30 gün içinde bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre tekrar müracaat etmeleri gerektiği duyurulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 14- Sayıştay'ın görüşü de alınmak suretiyle hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 15- Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı ile Kültür Bakanı yürütür.

KESİN İNŞAAT YASAĞI GETİRİLEN KORUNMASI GEREKLİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ BULUNDUĞU SİT ALANLARINDAKİ TAŞINMAZ MAL BİLGİ FORMU
İLİ:
İLÇESİ:
MAHALLE:
KÖY:
PAFTA, ADA, PARSEL:
YÜZÖLÇÜMÜ:
HANGİ SİT ALANIN İÇİNDE KALDIĞI:
SİT TÜRÜ:
DERECESİ:
TESCİL KARAR TARİHİ:
AÇIKLAMA:


TASARRUFU KISITLANAN BİNA, ARSA VE ARAZİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Resmi Gazetenin
Tarihi: 17.11.1986
Sayısı: 19284
Madde 1- Emlak Vergisi Kanunu'nun 30 uncu maddesi gereğince tasarrufu kısıtlanmış sayılacak bina, arsa ve araziyle kısıtlamayı koyan kamu organlarının görev ve sorumlulukları bu yönetmelik hükümlerine göre tespit edilir.
Madde 2- İmar planlarında, resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark, yeşil saha, çocuk bahçesi, Pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere ayrılmış olması sebebiyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsalar ile esaslı değişiklik ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyen binaların tasarrufu kısıtlanmış sayılır.
Bu hallerde kısıtlı olarak vergileme, imar planının kesinleştiği tarihi izleyen yıl başından itibaren yapılır. Kısıtlama, ilgili arsa veya binanın bulunduğu alan imar programına alınıncaya (imar programının kesinleştiği tarihe ) kadar devam eder.
Arsanın imar planında kısıtlılığı gerektiren amaçlara tahsis edildiğinin bu yönetmeliğin 5 inci maddesindeki bildirim mecburiyeti hükümlerine göre tespit edilmemiş olması halinde, arsa veya bina sahibi tarafından yazılı müracaatta bulunarak kısıtlamayı koyan idareden alınacak kısıtlılık durumunu gösteren belge verginin tarhına yetkili daireye ibraz edildiğinde kısıtlılık aynı esaslar dahilinde uygulanır.
Madde 3- İmar planlarında bulunup da imar programına dahil olmaması nedeniyle üzerinde muvakkat inşaat yapılmasına izin verilen ve tabuya bu konuda şerh konulan arsaların da tasarrufu, muvakkat inşaata şumulü olmamak kaydı ile kısıtlanmış kabul edilir.
Ancak kısıtlama, imar tatbikatı yapılsın yapılmasın, tapuya verilen şerh tarihinden itibaren on yıldan fazla olamaz.
Bu halde inşa edilen muvakkat binanın vergisi bina değeri üzerinden alınmakla beraber, arsa için kısıtlı vergileme, tapuya verilen şerh tarihini izleyen yılın başından itibaren yapılır ve süre buna göre hesaplanır.
Madde 4- Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu veya Bölge Kurullarınca; tarihi, sanat ve bölgesel özellikleri veya diğer özellikleri nedeniyle taşınmaz kültür veya tabiat varlığı olarak tescil ve ilan olunan, arkeolojik veya doğal sit alanı, korunma alanı, koruma amaçlı imar planı içinde olması nedeniyle üzerinde inşaat yapılmasına izin verilmeyen arsa ve arazilerin, ek ve değişik değişikliklerine belirli şartlarda izin verilen binaların (ticaret san'at - zanaat, veya mesleki bir faaliyet icrası için yapılan tesis maksadı dışında bir fonksiyon verilen veya bu amaçla kullanılanlar hariç) tasarrufu kısıtlanmış sayılır.
Bu hallerde kısıtlama, adı geçen kurulların kararlarının veya koruma amaçlı imar planının kesinleştiği tarihi izleyen yılın başından başlar ve kurul kararının veya planın kaldırıldığı yılın sonuna kadar devam eder.
Madde 5- Belediyeler, bu yönetmeliğin yayımı ve Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu veya Bölge Kurullarının sonradan aldığı kararların kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki ay içinde belediye ve varsa mücavir alan sınırları dahilinde bulunan 2 ila 4 üncü maddelerde sözü edilen yerlerin kadastro ve imar, pafta, ada ve parsel numaralarını, biliniyorsa sahiplerinin adı soyadı ve adresleriyle birlikte Emlak Vergisini tarha yetkili olan daireye bildirmeye mecburdurlar.
Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki yerlerde bu görev aynı süre, usul ve esas dahilinde Valilikler tarafından yerine getirilir.
Madde 6- İmar planlarında bu yönetmelik kapsamına giren şekilde yapılacak değişiklikler ve verilecek ruhsatlar, bu işlemlerin tamamlandığı tarihten itibaren 5 inci maddede belirtilen süre, usul ve esaslar dairesinde Emlak Vergisini tarha yetkili dairelere ayrıca bildirilir.
Madde 7- 14 / 9 / 1972 gün ve 14306 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tasarrufu Kısıtlanan Bina, Arsa ve Arazi Hakkında Yönetmelik ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- İmar planında kısıtlılığı gerektiren yerlerde bulunan ve yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe göre mükelleflerin müracaatına bağlı olarak uygulanmakta olan 5 yıllık kısıtlılık süresi sona ermeyen bina ve arsalar için 1 / 1 / 1986 tarihinden itibaren kalan süre kadar kısıtlılık uygulanmasına devam edilir.
Geçici Madde 2- 4 yıllık imar programına alınmış olması nedeniyle yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe göre program süresi kadar uygulanmakta olan kısıtlılık süresi sona ermeyen bina ve arsalar için kalan süre kadar Emlak Vergisi ödenmesi durdurulur.
Madde 8- Bu yönetmelik 9 / 11 / 1985 tarihinden itibaren uygulanmak üzere Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 9- Bu yönetmeliğe Maliye ve Gümrük Bakanı yürütür.